Hititlerden başlayarak birçok uygarlığın elinden geçen Amasya, kültürel çeşitlilik bakımından bir hayli zengin. Mesela tek bir bakışla hem Osmanlı’yı, hem Helenistik’i apaçık görebiliyoruz. Tarihi Hitit şehrine uzanan Amasya, Seloukoslar hakimiyetine girmiş ve sonraları Kral Kaya Mezarları’nın sahibi olan Pontuslara kaybetmişlerdir.

12. yüzyılda Anadolu Selçuklu Devleti’ne katılan Amasya, Çelebi Mehmet ile birlikte 15. yüzyılda Osmanlı topraklarına katılmış. Amasya, Mustafa’nın, Bayezid’in, Murad’ın ve birçok şehzadenin yaşadığı bir şehir ve şehrin herbir yanında onların izi bulunuyor. Şehrin tarihi de bir hayli korunmuş. 100 yıl önce nasılsa, şimdi de öyle. Bakmayın dağlar arasında olduğuna, bu şehrin mükemmel bir ruhu var.

Amasya, Mustafa Kemal’in Kurtuluş Savaşı yıllarında Samsun’a çıkartma yaptıktan sonra Havza üzerinden Amasya’ya gelip Amasya Genelgesi’nin imzaladığı yerdir aynı zamanda. Amasya Genelgesi’nin imzalandığı yapı Yeşilırmak Nehri’nin yanındaki Büyük Ağa Medresesi’nin birkaç yüz metre dağ eteklerine doğru bir yerdeydi. Depremlerden dolayı hasar gören bu yapı restore edilmek yerine, yıkılıp yeniden yapılması kararı alınmıştı. Ancak heyelan tehlikesi nedeniyle, karşısında başka bir noktaya yapılma kararı alındı. Bu bina günümüzde Saraydüzü Kışla Binası Milli Mücadele Müzesi ve Kongre Merkezi olarak kullanılıyor.

Milletin istiklali yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır. – Atatürk

Amasya, Orta Karadeniz’in güneyinde yer alıyor. Dağ tepe sevenlerin bayıldığı bir yer olur Amasya, çünkü Amasya şehri bir kanyon içinde kurulmuş. Etrafınızda dağ tepe fışkırıyor adeta. Bu tepelere ulaşım da mümkün kılınmış. Böyle olunca dağı tepeyi yukarıdan izleyebiliyorsunuz. Aman soğuğuna denk gelmeyin, çok soğuk olduğu günler, soğuğu iliklerinize kadar hissedersiniz. O nedenle en makulu bahar aylarında gitmek, soğuktan donmaktan daha iyi bir seçenek.

Sabuncuoğlu Tıp Ve Cerrahi Tarihi Müzesi

Amasya gezimize Sabuncuoğlu Tıp Ve Cerrahi Tarihi Müzesi‘nden başlıyoruz Fatih Sultan Mehmet’in baş hekimlerinden Sabuncuoğlu Şerefeddin‘in isminin verildiği bir bimarhane burası. Akıl hastalarının ve fiziksel rahatsızlığı olanlarının tedavi edildiği bu yapı günümüzde eskiden kullanılan tedavi aletlerinin sergilendiği bir müze olarak kullanılıyor. Müzede müzik ile tedavi yöntemi üzerinde de durulmuş. Burçlara ve ten rengine göre hangi makamın kişiye iyi geldiğinden bahsedilmiş. Müzikle tedavi yönteminde kullanılan orijinal müzik aletlerini de burada görmek mümkün.

sabuncuoglu tip cerrahi tarihi muzesi serefeddin 400x266
sabuncuoglu tip cerrahi tarihi muzesi muziki tedavi 400x266

Amasya Saat Kulesi

Şehrin merkezine doğru ilerlediğimizde karşı tarafta, Elmasiye Caddesi ile Teyfik Hafız Sokağı’nın kesiştiği noktada Amasya Saat Kulesi’ni görürsünüz. Gördüğünüz saat kulesinin orijinali 1865 yılında Amasya Mutasarrıfı Ziya Paşa tarafından yaptırılmış. Ziya Paşa, Namık Kemal ve Şinasi ile birlikte batılılaşma kavramını ortaya atan Osmanlı aydınlarından biriydi.

Saat kulelelerinin Osmanlı mülkü içindeki her vilayete yapılması geleneği vardı ve Ziya Paşa bunu devam ettirenlerden. Saat kulesini yaptırdıktan sonra aynı yıl bir yangınla tahrip olan kule, 1938 yılındaki bir depremle hasara uğramıştır. Amasya Saat Kulesi günümüzdeki Hükümet Köprüsü’nin inşası için 1940 yılında yıkılmış ve 2002 yılında orijinaline sadık kalınarak tekrar yapılmış.

Selfie Çeken Şehzade Heykeli

Yeşilırmak Nehri’nin güney kenarında yürürken selfie çeken bir heykel görürseniz şaşırmayın. Sol elinde kılıcı, sağ elinde cep telefonu olan heykel mizahi açıdan farklı bir örnek. Şehzadenin yanında selfie çekerseniz sanki şehzade çekiyormuş gibi bir görüntü oluşur, eğlencelidir.

Amasya Selfie Çeken Şehzade Heykeli

Şehzadeler Müzesi ve Hazeranlar Konağı

Saat kulesinin bulunduğu köprüden biraz daha batıya yöneldiğinizde karşınıza başka bir köprü çıkar. Köprünün bir ucu Şehzadeler Müzesi‘dir. Amasya’da yaşamış olan veya bir şekilde katkısı olan, sonrada padişah mertebesine ulaşan ve padişah olamayan şehzadeleri şehzadeleri tanıtmayı amaçlıyor. Müze çok kapsamlı bir müze değil, müzede şehzadelerin balmumu heykelleri sergileniyor ve video gösterimde şehzadelerin özelliklerinden bahsediliyor.

Amasya Şehzadeler Müzesi

Amasya Yalıboyu evlerinden biri de Hazeranlar Konağı‘dır. Şehzadeler Müzesi’nin üst sokağında yer alan konak daha çok dönemin yaşam biçimini yansıtan bir etnografya müzesi niteliğinde. 3 katlı Hazeranlar Konağı’nda, giyim kuşam, mutfak eşyaları, odalar, halı ve kilimler görebilecekleriniz arasında.

Amasya Kral Kaya Mezarları

Amasya’ya girdiğiniz andan itibaren dikkat çeken bir şey varsa o da dağın yamacına oyulmuş kaya mezarlarıdır. Kaya mezarlarının yanına kadar çıkmak mümkün. Hazeranlar Konağı’nın hemen arkasına kaya mezarlarına çıkabileceğiniz basamakları ve yönlendirmeleri görebilirsiniz. Kondisyonsuz olanlar için bir miktar yorucu olsa da kaya mezarlarına çıktıktan sonra Amasya manzarasını görmek oldukça keyif veriyor. Kaya mezarlarının oraya kadar çıkmak için 10TL ücret ödemeniz veya Müzekart’ı göstermeniz gerekiyor. Kaya mezarları gezisinden sonra dinlenmeniz ve bir şeyler yiyip içmeniz için Kızlar Sarayı Kafe’yi önerebiliriz. Orası da Amasya’ya hakim tepe üzerinde, sağdaki kral mezarları grubuna yakın.

Şehzadeler Gezi Yolu

Amasya’nın gezi yollarından biri olan Yeşilırmak Nehri’nin güney kıyısında Şehzadeler Gezi Yolu adında bir yürüyüş alanı bulunuyor. Önceki ismi Promenant Gezi Yolu’ymuş burasının. Şehzadeler Gezi Yolu üzerinde, şehzadelerin büst heykellerini ve açıklamalarını görebileceğiniz yerler var. Hepsi peşi sıra. Atatürk Amasya’da “Miletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır” cümlesini söylemiştir. Bu söz üzerine gezi yolunda Atatürk ve arkadaşlarının kabartma rölyefini de görebilirsiniz.

Şehzadeler Gezi Yolu, Amasya ile ilgili olan tüm heykelleri görebileceğiniz bir yer. Dağları Şirin için delen Ferhat’ın, uğruna dağlar delinen Şirin’in heykelleri de var burada. Ve son olarak ünlü coğrafyacı Strabon‘a da rastlıyoruz. Strabon MÖ 64 – MS 24 yılları arasında yaşamış, bugünkü Amasya’da doğup Amasya’da hayatını kaybeden bir bilim adamıdır.

Minyatür Amasya Maketi Müzesi

Şehzadeler Yolu’nu geçip II. Bayezid Külliyesi’ne doğru ilerlediğinizde sol tarafta Minyatür Amasya Müzesi‘ni görürsünüz. Külliyenin bir parçasına kurulmuş bu müze. İçeride Amasya’nın 1910’lu yıllarına ait 1/150 ölçekte küçültülmüş bir maketi bulunuyor. Kısa bir süre buraya uğramanızı tavsiye ederiz.

Sultan II. Bayezid Camii ve Külliyesi

Bulunduğumuz yer külliyenin bölümlerinden biri. II. Bayezid Külliyesi, II. Bayezid’in padişah olduktan sonra Amasya’ya karşı tutumunu gösterdiği bir yapıdır. Caminin bir tarafı, müzenin olduğu imarethane iken diğer tarafı medresedir. Caminin bahçesinde asırlık ağaçlar ve Şehzade Osman’ın türbesi bulunuyor.

Amasya Arkeoloji Müzesi

Külliyenin arkasındaki Mustafa Kemal Paşa Caddesi’nden batıya doğru 160 metre ilerlediğinizde solda Amasya Arkeoloji Müzesi kalır solunuzda. Arkeolojik eserlerin sergilendiği müzedeyken fırtına tanrısı Taşup Heykeli’ni ve İlhanlılar dönemine ait mumyaları görmeden oradan a yrılmayın.

Amasya Evleri

Yalıboyu Evleri diyen de var Amasya evlerine. Amasya’yı Amasya yapan, Amasya fotoğraflarına kazınan bir Osmanlı hatırasıdır Amasya evleri. Yalıboyu Evleri, Yeşilırmak Nehri kıyısında boylu boyunca uzanan ve hatta görünüşü itibariyle Safranbolu, Mudurnu gibi eski Osmanlı kentlerindeki evleri andıran beyaz boyalı ahşap evlerdir. Hımış tekniği ile yapılan bu evler ahşap aralarına doldurulan kerpiç ile yapılmış. Orta Çağ yapılarının çoğu günümüze kadar ulaşamamış, bir kısmı yenilenmiş. Ancak Osmanlı’nın son döneminde inşa edilen evlerin bir kısmı günümüze kadar gelebilmiş.

Evlerin düzeni gereği haremlik ve selamlık olarak katlara ayrılmış. Selamlık kısmında erkekler bulunur, haremlik kısmı olan üst katta ise kadınlar yaşarmış. Dikkat ederseniz evlerin çoğunun üst katı cumbalıdır. Cumbalı evler ev içinde daha çok yer açılmasını sağlar ve odaları genişletir. Haşema Dağı’nın eteklerine sırt sırta yapılmış bu evler Yeşilırmak Nehri ile birlikte doğru saatlerde harika yansımalara sahne oluyor.

Romalılar burada yaşarken sur duvarları inşa etmişler. Amasya’daki Yalıboyu Evleri de Romalıların yaptığı bu duvarların üzerine inşa edilmiş. Yeşilırmak Nehri kenarına bakarsanız bu duvarları rahatlıkla görebilirsiniz.

Amasya’ya nasıl gidilir?

Amasya’ya uçak ile ulaşım: Amasya’da Merzifon ilçesindeki Amasya Merzifon Havalimanı‘na ulaşmanız gerekiyor öncelikle. İstanbul’dan 1sa 20dk’lık mesafede. Merzifon Havaalanı’ndan şehir merkezine ulaşım için Havabüs gibi servisleri kullanabilirsiniz. Bu servisler sizi Amasya merkeze kadar getiriyor ve Amasya’ya hoşgeldiniz. Uçak kampanyaları yakalarsanız Amasya’ya ucuza bilet bulabilirsiniz.

Amasya’ya araba ile ulaşım: Amasya’nın yolları asfalt ve gayet normal. Bu nedenle araba ile ulaşım sıkıntısı yaşamazsınız. İstanbul’dan 680km uzaklıktaki Amasya’nın Ankara’ya olan uzaklığı 330km (4sa), Yozgat’a uzaklığı 160km (2sa 40dk) ve Samsun’a uzaklığı 160km (2sa). Arabayla gelecekler için belirtelim şehir merkezinde yol kenarına parketmek gibi bir lüksünüz pek bulunmuyor. Yani yol kenarlarına parkettiğinizde görevliler sizden ücret alıyorlar. Yoğun günlerde boş alan bulmak mümkün değil. Şehir içinde araçlar için her yönün tek şeridi olduğundan yoğun günlerde gerçek bir trafik sıkıntısı yaşamanız mümkün. Arabayı bir an önce parkedip yaya olarak dolaşmak en mantıklısı.

Amasya kaç günde gezilir?

Amasya 1 günde gezilebilecek bir şehir. Hafta sonu rahatlıkla gezilebilecek yerler listesinde yer alması gereken Amasya’ya Cumartesi sabah için uçak bileti almıştık ve dönüşü Pazar sabah gerçekleştirdik. O kadar yetiyor bir gün. Tabii altınızda araba olursa Amasya çevresinde de gezilecek yerler var. Onlar için ekstra vakit gerekiyor elbette.

Bahsettiğimiz bu rota 1 günde, yaya olarak gezilebilir. Aracıınız varsa Ferhat ile Şirin Su Kanalı’na gidebilir, Amasya Kalesi’ne çıkabilirsiniz. Amasya’nın dışında ise Borabay Gölü adında küçük ve sevimli bir göl de var doğaseverler için.

Bu makaleyi beğendiniz mi?

Sorularınız varsa aşağıdaki yorum bölümüne sorabilirsiniz. Bu tip gezilerimizi anlık takip etmek için bizi @rotasenin Instagram hesabından takip edin. Beğendiyseniz aşağıdaki sosyal mecralara tıklayın ve arkadaşlarınızı da bu makaleden haberdar edin.

Gezi Yorumları ve Kafanıza Takılan Sorular