Cunda Adası’nın tepelerinden birinde, halkın Aşıklar Tepesi adını verdiği bir alan bulunuyor. Çok eskilerde Edremitli iki keşişin bu tepeyi keşfederek Aziz Yahya’ya, (yabancı adı St. John) atfettikleri bir kilise yapmalarıyla başlıyor Agios Yannis Kilisesi‘nin hikayesi.

Kilise ve şapel mübadele ile birlikte zamanla terkedilmiş. 1944 yılında meydana gelen bir depremle büyük hasar görmüş ve çatısı çökmüş. Uzun süre öyle kalan kilise harap hale gelmeye başladığı dönemlerde Rahmi M. Koç Müzecilik ve Kültür Vakfı bu yapıyı himayesi altına almış. Tabii o zamanlar bu tepede sadece bu yapı varmış. Çevresindeki düzenlemeler, binanın bu şekilde görünmesi restorasyon sürecinden sonra oluşmuş.

Agios Yannis Kilisesi ve Değirmeni 1989 1. derecede arkeolojik sit alanı ilan ediliyor. Agios Yannis Kilisesi binası 1997 yılından beri Rahmi Koç Müzesi’ne bağlı bir müze olarak hizmet veriyor. Kesme taş ve tuğladan yapılan kilisenin içinde freskler de bulunuyor. Kilise, aktif bir kilise değil, kitaplık olarak kullanılıyor. Kitaplar Emekli Büyükelçi Necdet Kent‘in kitaplarıymış ve sayısı 1300’ü aşan bu kitaplar oğlu Muhtar Kent tarafnıdan bağışlanmış. Kitaplığa da eşi Sevim Kent’in ismi verilmiş. Bu nedenle Sevim ve Necdet Kent Kitaplığı olarak da geçiyor.

AwdLT1NXW19jZ2tvc3d7f0NHi4+Tl5ufo6err7O3u7+rlkAADs=Agios Yannis Kilisesi freskleri
AwdLT1NXW19jZ2tvc3d7f0NHi4+Tl5ufo6err7O3u7+rlkAADs=Necdet Kent Kütüphanesi

Kilisenin içinde sadece kitaplar yok, şapele ait ikon resimleri olduğundan da bahsetmiştik. Ayrıca şapel ile ilgili sergilenen çeşitli objeler de yer alıyor. Şapelin restorasyondan önceki fotoğrafları mesela. Arada gerçekten büyük ve etkileyici bir fark var. Kazılar sırasında bulunan kilise çanı, 1449 yılında tamamlanan Kitab-ı Muhammediye adında yaratılış, Hz. Muhammed ve kıyamet alametlerinin anlatıldığı bir kitabın el yazması nüshası içeride göreceğiniz eserler arasında.

AwdLT1NXW19jZ2tvc3d7f0NHi4+Tl5ufo6err7O3u7+rlkAADs=
AwdLT1NXW19jZ2tvc3d7f0NHi4+Tl5ufo6err7O3u7+rlkAADs=

Şapelin yanında bulunan değirmenin de sadece temelleri kalmış. Muhtemelen un yapımında kullanılan bir değirmendi. Rahmi M. Koç Müzecilik ve Kültür Vakfı tarafından bu değirmen de yanına
restorasyon döneminde ana binanın yanına eklenivermiş.

Sevim ve Necdet Kent Kitaplığı’na ücretsiz girebilirsiniz. Oturup çay, kahve bir şeyler de içebilirsiniz. Üstelik internet erişimi de bulunuyor. Kilisenin bulunduğu tepe çevreyi panoramik olarak görebilen bir açıya sahip. Ayvalık halkı bu tepeye Aşıklar Tepesi de diyor. Buraya aşkıklar mı geliyordu, yoksa çevreye bakarak aşık mı oluyorlardı, bilemiyorum. Hasır Adası, Çataltepe, Tavuk Adası yükseltileri net bir şekilde görülebiliyor buradan.

AwdLT1NXW19jZ2tvc3d7f0NHi4+Tl5ufo6err7O3u7+rlkAADs=
AwdLT1NXW19jZ2tvc3d7f0NHi4+Tl5ufo6err7O3u7+rlkAADs=

Kilisenin güneyinde bir iki sokak ilerlerseniz çatısı ve duvarının bir kenarı çökmüş, adeta bir harabe gibi duran Panaya Kilisesi’ni de görürsünüz. Agios Yannis Kilisesi’nin Panaya Kilisesi’nin bir uzantısı olarak inşa edildiği söyleniyor.

AwdLT1NXW19jZ2tvc3d7f0NHi4+Tl5ufo6err7O3u7+rlkAADs=
AwdLT1NXW19jZ2tvc3d7f0NHi4+Tl5ufo6err7O3u7+rlkAADs=

Agios Yannis Kilisesi nerede ve nasıl gidilir?

Aşıklar Tepesi, Agios Yaninis Kilisesi, Sevim ve Necdet Kent Kitaplığı ve Panaya Kilisesi, hepsi aynı tepe üzerinde yanyanalar. Adaya girerken kullandığınız Boğaz Köprüsü’nü geçin ve 15 Eylül Caddesi boyunca devam edin. Köprüden yaklaşık 2,3km sonra tepede bu yapıları görürsünüz. Bayır Sokak’tan girip düz devam ettiğinizde yapıların bulunduğu tepeye çıkarsınız. Yoğun olmayan günler kilisenin önünde birkaç araçlık ücretsiz park alanı bulunuyor, bu civara parkedebilirsiniz.