İzmir’in 100 km kuzeyinde yer alan Bergama Antik Kenti, 8,500 yıllık geçmişiyle harika bir güzelliğe sahip. Dönemin krallığının başkenti olan Bergama, tıp başta olmak üzere birçok bilime öncülük etmiş ve devrin şifa merkezi özelliğine sahip olmuş.

Bergama ilçesinin antik zamanlardaki adı Pergamon‘dur. Şu an Balıkesir’in bulunduğu Misya bölgesinin önemli merkezlerinden biriydi. MÖ 282 – 133 yılları arasındaki Pergamon Krallığı’nın başkentliğini yapmıştır Bergama. Öncüsü olduğu tıp alanında birçok yöntem ilk defa kullanılmış. Müzik, spor, tiyatro, çamur ve güneş gibi tedavi yöntemlerinin kullanıldığı Bergama, tıp ve eczacılık bilimlerinin simgesi olan yılanın da ortaya çıktığı yerdir. Kültürü ve dokusuyla oldukça önemli bir yere sahip olan Bergama, UNESCO Dünya Kültür Mirası Geçici Aday Listesi’ne kabul edilecek kadar önemli tarihi yapılar topluluğudur.

pergamonAntik Çağ'da Pergamon Antik Kenti

Kent üç bölgeye ayrılıyordu antik çağda. 300 metre rakımı olan Yukarıda yer alan Akropol, kral ailesi ve yöneticilerin, aydınların ve komutanların yaşadığı bölgeydi. Orta Kent, halkın rahatlıkla girip çıktığı, gençlerin güreş, disk atma, uzun atlama gibi sportif faaliyetlerini yapabileceği alanların olduğu, halka açık tapınakların bulunduğu bir yerdi. Demeter Kutsal Alanı, Orta Kent’teki tapınaklardan biri.

bergama pergamon kestel baraji manzarasi 400x266Bergama Antik Kenti Kestel Barajı Manzarası
bergama pergamon sehir manzarasi 400x266Bergama Şehir Manzarası

Bergama Zeus Sunağı ve Tapınağı

MÖ 164 – 156 yıllarında inşa edilen Zeus Sunağı, sunağı bulan arkeolog Carl Humann tarafından, Osmanlı’nın son dönemlerindeki tarihi yapılarla ilgili yasaların zaaflarından faydalanılarak gemilerle parça parça Almanya’ya götürülmüş.

bergama pergamon zeus sunagiZeus Sunağı'nın 3D Canlandırmasını Yapan Belgesel Görüntüsü

Aslı Athena Tapınağı’nın güney tarafındaki boşlukta bulunan Zeus Sunağı Almanya Berlin’de götürüldükten sonra onarılarak, Bergama’dan götürülen diğer eserler ile birlikte kurulan Pergamon Müzesi‘nde sergilenmeye başlanmıştır. Bugün Tanrıların tanrısı Zeus için titizlikle yapılan sunağın yerinde yeller esiyor. Ziyaretçiler ise sunağın sadece 35×33 metre boyutlarındaki temellerini görebiliyor.

Şehrin Koruyucusu Athena Tapınağı

Şehrin tanrıçası Athena ile Zeus’a adanmış olan Athena Tapınağı, Pergamon’un bilinen en eski tapınağıdır. Antik Çağ tapınakları için çok özel bir yere sahip olan Athena Tapınağı’nda, uzun kenarında 10, kısa kenarında ise 6 adet sütun yer alıyordu. İçindeki, Cella olarak adlandırılan ve Tanrıçanın evi olarak kabul edilen odaya yalnızca tapınak görevlileri girebilirdi.

Kentin koruyucusu sayılan savaş tanrıçası Athena için inşa edilen bu yapının, kazılarda bulunan parçaları Berlin’e götürülmüş ve Berlin’deki Pergama Müzesi’nde birleştirilerek sergilenmiş. Günümüzde hala Berlin’de sergileniyor bu tarihi yapılar. İzmir Bergama’da Athena Tapınağı ile ilgili görebileceğiniz tek şey temelleri.

bergama pergamon antik kenti tapinak kalintilari temelleri 400x266Pergamon Yukarı Akropol
bergama pergamon antik kenti yukari akropol 400x266Bergama Kalıntıları

Akıl ve bilgelik tanrıçası Athena için yaptırılan ve bugün yalnızca temelleri görünen tapınağın yanında bulunan kütüphane, 200.000 kitap ile birlikte Helenistik dönemin, İskenderiye Kütüphanesi’nden sonraki en büyük kütüphanesiydi. Kıskanılacak düzeyde olan kütüphane için Mısırlıların ihracını yasakladığı papirüs kağıtları yerine Bergamalılar, Sardesli Krates‘in mucidi olduğu kurutulmuş koyun ve keçi derilerini kullanmaya başlarlar. Anlamı Bergama kağıdı olan ve Pergamea Chartae olarak adlandırılan kağıt türü, zaman içerisinde hepimizin bildiği parşömen kağıda dönüşecektir. Parşömen kağıtları, yazıyı çok iyi tutabime özelliğine sahiptir. Yüzyıllar öncesinde parşömen kağıda yazılmış bir yazı, sanki dün yazılmış gibi canlı ve net bir şekilde kalabiliyor.

Traian Tapınağı ve Kutsal Alanı

Traian Tapınağı, Akropol’ün en yüksek noktasında yer alıyor. Roma İmparatoru Traian için inşa edilen yapı MS 138 yılında bitirilmiş. Sütunların başlıklarındaki palmiye yaprakları dikkat çekiyor. Yıkılmış olan Trajanium, 1976 yılında Alman Arkeoloji Enstitüsü tarafından ayağa kaldırılmış. Hep de Alman.

pergamon trajan 400x266
pergamon trajan 2 400x266

Dünyanın En Dik Antik Tiyatrosu

Dünyanın en dik tiyatrolarından olan 10,000 kişilik izleyici kapasitesine sahip tiyatro, dünyanın ilk portatif ahşap sahneli tiyatrosu. Terasın ucundaki Dionysos Tapınağı‘nı kapatmamak için gösteri bittiğinde sahne kaldırılıyormuş. Tiyatro da, kütüphane gibi II. Eumenes‘in krallığı döneminde yapılmıştO  kadar dik ki yanlışlıkla bir düşseniz durmak zor olur, Dionisos Tapınağı’na inerken dikkatli olmak gerekiyor.

bergama pergamon antik kenti tiyatrosu gezisi 400x266
bergama pergamon antik kenti en dik tiyatro 400x266

Bergama’da nerelere gidilir?

Bergama’ya kadar gelmişken Bergama çevresinde gezilecek yerlere de göz atmakta fayda var. Bergama Antik Kenti’nin bir uzantısı olan Kızıl Avlu, Antik Çağ’ın sağlık merkezi olan Asklepion ve bölgede yapılan kazılar sonucu bulunan ve çıkarılan eserlerin sergilendiği Bergama Arkeoloji Müzesi, Bergama’da gezilecek yerler listesinde yer alıyor. 

Geçmişin mirasını günümüze taşıyan taşınmaz kültür varlıklarından tarihi Bergama evleri de Bergama ziyaretinizde görülmesi gereken yapılar arasında. Genelde iki katlı, cumbalı bu evlerin herbiri farklı renkte. Kapıları direkt olarak yollara açılan bu evlerin sadece birkaçında ahşap bir cumba ya da balkn biçiminde çıkıntılar bulunuyor. Evlerin bazıları günümüzde otel, pansiyon ya da restoran olarak işletiliyor.

izmir bergama evleri geleneksel mimari 400x266Geleneksel Bergama Evleri Mimarisi
izmir bergama evleri 400x266Tarihi Bergama Sokakları

Bergama Antik Kenti giriş ücreti ve ziyaret saatleri nelerdir?

Bergama Antik Kenti giriş ücreti 35TL, eğer Müzekart’ınız varsa ücretsiz giriş yapılabiliyor. 08:00’de açılan antik kent yazın 19:00, kışın 17:00’ye kadar haftanın her günü ziyaret edilebiliyor.

Bergama Antik Kenti nerede ve nasıl gidilir?

Bergama Antik Kenti’ne ulaşım iki yolla mümkün. Bunlardan biri teleferik. Akropol Caddesi üzerinde yer alan teleferik, sizi Bergama Antik Kenti’nin girişine kadar çıkarıyor. Teleferiğin uzunluğu 694 metre ve yaklaşık 3 dakikada çıkılıyor. Yukarı Akropolis’e çıkan bu teleferiğin ücreti ise kişi başı 15TL, çalışma saatleri 08:30 – 17:00.

bergama pergamon antik kenti teleferik yolculugu 400x266
bergama pergamon antik kenti teleferik 400x266

Özel aracınız varsa Akropol Caddesi’ni kullanarak kentin girişine kadar, yani Akropol Yukarı Teleferik İstasyonu’nun olduğu bölgeye kadar aracınızla çıkmak daha ekonomik ve daha mantıklı. Çıkarken, açık havalarda Kestel Barajı manzarası ile büyüleniyorsunuz zaten. 2,3km uzunluğundaki bu yol asfalt bir yol ve kesinlikle tavsiye ederim.

Özel aracınızla ilçe dışıdnan geliyorsanız Bergama  Ödemiş arası 150km (3sa 30dk), Bergama’nın İzmir merkeze olan uzaklığı 110km (2sa), Isparta Bergama arası 500km, Bergama Antik Kenti ile Efes Antik Kenti arası mesafe ise 180km (2sa 40dk). Dikili’den gelenler için ise sadece 30km.