Rum Yetimhanesi, zaman içinde değişik amaçlar için kullanılan ve dünyanın en büyük ahşap binası sayılan harikulâde bir yapı.

Büyükada ziyaretinizde mutlaka görmeniz gereken bir yapıdır Rum Yetimhanesi. Tarihiyle ve heybetiyle göz doldurur. Adanın iki tepesinden biri olan İsa Tepesi‘nde yer alan Rum Yetimhanesi 5 katlı ve 206 odalı bir yapıdır. Atların dinlenme noktası olan ve Aya Yorgi Kilisesi’ne çıkış noktasının başlangıcı olan Birlik Meydanı’ndan 700 metre uzaklıkta yer alır.

Rum Yetimhanesi istikametine girdiğinizde 350 metre sonra karşınıza bir sapak çıkar. Sol taraf Aşıklar Yolu Sokağı‘dır. Rum Yetimhanesi’ne ulaşmak için Aşıklar Yolu’na değil sağdaki yoldan devam etmeniz gerek. Bu ayrımdan yine 350 metre sonra Rum Yetimhanesi‘nin ahşap duvarlarını görmeye başlarsınız.

rum yetimhanesi nasil gidilir

Yıkılmak üzereymiş gibi görünen bu korkunç yapı aynı zamanda heyecan verici. 115×45 metre ölçülerindeki yapıyı yakından fotoğraflamak için herhangi bir giriş yolu bulunmuyor. Yıllardır bakım görmemiş ve her yeri çürümüş olan yapıya, yıkılma tehlikesi olduğundan dolayı giriş kapalı. Girişin yanındaki bekçi kulübesinde, muhtemelen bir bekçi bölgedeki asayişi sağlıyor. Yapının çevresi ise yüksek parmaklıklarla korunuyor.

rum yetimhanesi detay 400x266
rum yetimhanesi pencere 400x266

İçeride türlü türlü çiftlik hayvanları otluyor. Geceleri daha heyecan verici olduğunu düşündüğüm Rum Yetimhanesi, gündüz vakti bile insanın kalp çarpıntılarını hızlandırmaya yetiyordu. Bahçesinde bulunan, ana yapıdan bağımsız başka bir ahşap yapı vardır bahçesinde. Orası Rum çocuklar için inşa edilen revir binasıdır.

rum yetimhanesi genel 400x266
rum yetimhanesi cati 400x266

Yapı, ilk olarak 1899 yılında Fransızlar tarafından 50.000 altın karşılığında Prinkipo Palas adında bir otel olarak inşa edilmiştir. Pera Palas, Osmanlı Bankası, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Fakültesi, İstanbul Arkeoloji Müzesi gibi büyük yapıların da mimarı olan İstanbul doğumlu Fransız asıllı Alexandre Vallaury tarafından inşa edilen yapı, padişahtan izin çıkmaması nedeniyle işletilemez ve Osmanlının en büyük bankerlerinden biri olan banker Zarifi’nin eşi Eleni Zarifi tarafından 3.500 altına satın alınır.

Amacı bir yetimhane kurmak olan Eleni Zarifi, 1000 altın masraf yaparak, otel olarak kullanılan yapıyı yetimhaneye çevirir. Aynı zamanda ahşap olan yapıya ek olarak yangın merdiveni inşa ettirir. Önceki yeri Yedikule’deki Balıklı Rum Hastanesi olan yetimhane, 1902 yılında bu yapıya taşınır ve yapı o tarihten sonra Rum Yetimhanesi olarak kullanılmaya başlanır. Yetimhanede, eğitimin yanında mesleki eğitim de verilerek çocukların meslek sahibi olabilmeleri sağlanır.

rum yetimhanesi on 400x266
rum yetimhanesi yan 400x266

I. Dünya Savaşı ve akabinde gelişen olaylar neticesinde kışla olarak kullanılan yetimhanedeki çocuklar Heybeliada’ya taşınır. Bir süre, işgal kuvvetlerinin adaya getirdiği Rum göçmenleri barındıran ada, bir dönem de Rusya’daki Bolşevik Devrimi’nden kaçan Rus mültecilere ev sahipliği yapar. Soğuktan korunmak isteyen mülteciler, binanın ahşap kaplamalarını ısınma amacıyla sökerek binaya zarar verirler.

rum yetimhanesi kiliseden

1960’lı yıllarda kapatılan bina, sonraki yıllarda herhangi bir işlevi olmaksızın bugüne kadar gelmiş ve o tepede hala öylece durmakta.

Bu makaleyi beğendiniz mi?

Gezilerimizi @rotasenin Instagram hesabından takip edebilir, sorularınız varsa yorum kısmına sorabilirsiniz. Beğendiyseniz aşağıdaki sosyal mecralara tıklayın ve arkadaşlarınızı da bu makaleden haberdar edin. Teşekkürler!