İtalya‘nın en popüler gezi noktalarından biri olan Kolezyum‘un diğer adı Flavianus Amfitiyatro‘dur. Yapımına MS 72 yılında Titus Flavius Vespasianus tarafından başlanan yapı, komutanın adından dolayı Flavianus olarak adlandırılır.

Roma’da 64 yılında gerçekleşen bir yangın vardır. İnsanların ahşap binalarda oturmalarından dolayı hızla yayılan alevler yaklaşık bir hafta boyunca sürekli olarak yanar ve yangın sonucunda Roma’nın bir kısmı yok olur. Bunun üzerine Roma İmparatoru Nero, kendisine büyük bir villa yaptırmış ve 37 metre yüksekliğindeki bronz heykeli villanın girişine diktirmiştir. Bu bronz heykelin adı Colossus Neronis’tir. Nero öldükten sonra villa yıkılmış ve üzeri toprakla örtülerek yeni yapılar dikilmeye başlanmış. Bu yapılardan biri Kolezyum‘dur. İsmini de Nero’nun bronz heykeli Colossus’tan almıştır.

kolezyum gezi yazisi

Kolezyum, dünyanın en büyük anfitiyatroları arasında. 75,000 kişinin üzerinde insan kapasitesine sahip olan Kolezyum’da tiyatro gösterileri olsa da, Roma halkının ilgisini çeken idamlara, hayvan dövüşlerine ve gladyatör müsabakalarına yer verilmeye başlanmış.

Antik mega yapılar arasında önemli bir yeri olan Kolezyum’daki aktiviteleri izlemeye gelen insanlar da sınıflarına göre ayrılırlarmış elbette. Romalı senatörler, podyum adı verilen en ön koltuklara otururlarmış. Arkalarındaki mermer tribünde de Romalı iş adamları bulunurmuş. Geriye doğru gittikçe sıra Roma’nın sıradan vatandaşlarına gelirmiş. Tiyatronun kapasitesi bu kadarmış, ancak Vespasianus’un oğlu daha düşük gelirli insanların da gösterileri izleyebilmeleri için tiyatroya, tahta oturaklı beşinci sırayı ilave etmiş.

roma kolezyum ust kat
roma kolezyum ust kat duzenlemesi

Sınıflarına göre oturma düzeni alan insanların arasında imparatorlar da olurmuş. Birbirleri ile dövüşsün diye yetiştirilen gladyatörler arasında, dövüş sonunda yalnızca biri ayakta kalabilir, diğer gladyatör ise galip gladyatör tarafından öldürülürmüş. Bu müsabakaları izlemeye gelen halkın en büyük eğlencesi, en çok keyif aldığı aktivite dövüş müsabakalarıymış. Bu mevzu, Spartacus dizisini izleyenlere yabancı gelmeyecektir.

Gladyatörlerin kanları emilsin diye zemini kumla kaplı olan yapı açıldıktan sonra Kolezyum’da daha önce görülmemiş bir yeraltı kompleksi yaratılmak istenir. Vespasian’ın Kolezyumu II. Domitian tarafından tamamiyle yenilenir. İçerisinde tuzak kapıları ve asansörlerin olduğu, oyunların daha büyük bir alana yayılmasını sağlayan bir kulis alanı görevi görür.

roma kolezyum yeralti kompleksi
roma kolezyum yeralti kompleks yapisi

Gladyatör müsabakalarının yanısıra günlerce aç bırakılan hayvanlar da, idama mahkum olmuş cezalı insanlarla veya gladyatörlerle karşılaştırılırmış. Aralarında Morocco ve Tunus’tan getirilen aslanlar, Mısır’dan getirilen timsahlar ve su aygırları, Kuzey Afrika’dan gelen deve kuşları ve filler, Doğu Roma’dan gelen panterlerin bulunduğu bu vahşi hayvanların cezalı insanı parçalayarak yemesi de halk tarafından zevkle izlenen müsabaka türleri arasındaymış. Bu kulis alanlarından yukarı bir asansör sistemiyle çıkarılan hayvanlar, oyunlara heyecan katarmış. Roma kazılarında bulunan hayvan iskeletleri de bunu doğrular nitelikte.

roma kolezyum hayvan iskelet kalintilari

Savaş esirlerinden ya da kölelerden oluşan gladyatörler yaralandığı takdirde, galip gladyatör imparatorun eline bakar. Başparmağı yukarıdaysa affedilir, aşağıdaysa öldürülmesine karar vermek demektir. İmparator, kalabalıkta ve tezahüratlar arasında sesini duyuramayacağı için böyle bir yöntem geliştirilmiştir. Buna Latince bir deyim olan Pollice verso denir. Öğrencilerinin arasında Osman Hamdi Bey‘in de olduğu Fransız ressam Jean-Léon Gérôme 1872 yılında çizdiği Pollice Verso adlı tablosunda imparatorun kararını bekleyen bir gladyatör gözlemlenir. Bugün Amerika’daki Phoenix Art Museum‘da sergilenen tablo, 2000 yılında gösterime giren Gladyatör filmine de ilham kaynağı olmuştur.

jean leon gerome pollice verso tablosu

Roma’nın Hıristiyanlığı kabul etmesi ile birlikte tüm bu yaşananlar, ölümcül dövüşler ve insanlığın zevk için öldürülmesi sona ermiş, hareketli geçmişine perde inmiştir.

188×156 metre ebatlarındaki devasa tiyatro 2007 yılında dünyanın 7 harikasından biri seçilmiş. Bugün Roma’yı ziyaret eden turistlerin en sevdiği noktalardan biri burası. Roma’ya giden turistlerin Kolezyum’a karşı gösterdikleri yoğun ilgi, burada uzun kuyrukların olmasına neden oluyor. Eğer Roma Pass‘iniz varsa, Roma Pass’ler için ayrılmış olan turnikeden daha hızlı geçiş yapabiliyor ve böylece kalabalık sırayı beklememiş oluyorsunuz. Roma’daki Kolezyum bilet fiyatı ve giriş ücreti 12€. Roma Pass’iniz yoksa uzun kuyruklar beklemeniz gerekebilir.

İçeri girdiğinizde kolezyumda bulunan heykel ve malzemelerin sergilendiği sergi salonu gibi bir ortamda buluyorsunuz kendinizi. Örneğin bir at heykelinden arda kalan beyaz at gövdesi heykeli. Kolezyumu süsleyen onlarca heykelden yalnızca biri.

kolezyum at heykeli
kolezyum heykel buluntulari

Müsabakalar yapılırken tribünde kumar da oynatılabiliyordu. Oyun kuralları belirlenemedi ancak oyunlarda kullanılan materyaller bulunmuştu. Günümüzdeki tavla ya da go taşlarına benzer pullar arasında kemikler de yer alıyordu.

kolezyum kumar taslari
kolezyum kandiller

Roma’nın tarihi yapısı Kolezyum’da belli bir rota var ve bu rotaya uyarak Kolezyum’u baştan başa gezebilirsiniz. İçeride istediğiniz kadar kalmanız mümkün. Roma’yı ziyaret ederseniz Roma’nın merkezindeki bu büyük arenayı görmeden ayrılmayın.

Bu makaleyi beğendiniz mi?

Sorularınız varsa yorum kısmına sorabilir, gezilerimizi @rotasenin Instagram hesabından takip edebilirsiniz. Beğendiyseniz aşağıdaki sosyal mecralara tıklayın ve arkadaşlarınızın da bu makaleden haberdar olmasını sağlayarak bize destek olun. Teşekkürler!