57. Piyade Alayı Şehitliği: Tarihi, Hikayesi ve Ziyaret Rehberi

Gelibolu Yarımadası'nda rüzgarın sesi bile farklıdır; ancak 57. Alay Şehitliği'ne adım attığınızda o rüzgarın yerini derin bir saygı sessizliğine bıraktığını hissedersiniz. Burası, sadece taş ve mermerden ibaret bir anıt değil, bir ulusun kaderinin yeniden yazıldığı yerdir.

Mustafa Kemal Atatürk'ün Ben size taarruzu değil, ölmeyi emrediyorum sözünün yankılandığı bu topraklarda, dünyanın en kahraman birliğinin hikayesine tanıklık edeceksiniz. Şehitliğe girmeden önce bilmeniz gereken tüm tarihi detayları, ulaşım ipuçlarını ve ziyaret sırasında dikkat etmeniz gereken kritik noktaları bu rehberde derledik.

• Konum: Gelibolu Yarımadası, Eceabat (Kanlısırt Mevkii)
• Giriş Ücreti: Ücretsiz
• Ziyaret Saatleri: 24 saat açık (Gündüz gitmeniz önerilir)
• Ortalama Gezi Süresi: 45 dakika
• Otopark: Mevcut (Yoğun günlerde kısıtlı)

Tarihin Kırılma Noktası: 57. Alay'ın Hikayesi

Çanakkale Savaşları'nın en kritik anlarından biri, 25 Nisan 1915 sabahı yaşandı. Anzak askerleri Arıburnu'ndan karaya çıkıp Conkbayırı'na doğru ilerlerken, inisiyatif alan Yarbay Mustafa Kemal, elindeki sınırlı kuvvetle düşmanı karşılamaya karar verdi. 19. Tümen'e bağlı 57. Alay, cephanesi biten askerlerin süngü takarak yere yatmasıyla kazanılan o hayati zaman diliminde cepheye yetişti.

Mustafa Kemal'in tarihi emriyle ölüme koşan bu alay, düşmanın ilerleyişini durdurdu ancak neredeyse tamamı şehit oldu. Bu fedakarlık sayesinde Çanakkale geçilmez kılındı. Bugün Türk Ordusu'nda, bu kahraman alaya duyulan saygıdan ötürü 57. Alay isminde bir birlik bulunmuyor.

Şehitlikte Sizi Neler Bekliyor?

Şehitlik, manevi atmosferiyle sizi daha giriş kapısında karşılıyor. Ziyaret rotanızı planlarken şu noktaları atlamamanızı öneririz:

Hüseyin Kaçmaz ve Torunu Heykeli

Şehitliğin girişinde, sol tarafta yaşlı bir dede ve elinden tuttuğu küçük bir kız çocuğunun heykelini göreceksiniz. Bu heykel, Çanakkale Savaşı'na katılan ve 1994 yılında, 110 yaşındayken aramızdan ayrılan son Çanakkale gazisi Hüseyin Kaçmaz'a aittir. Yanındaki çocuk ise torunu Eylül'dür. Bu heykel, nesilden nesile aktarılan vatan sevgisini simgeliyor.

Şadırvan ve Namazgah

Girişin hemen sağında, ziyaretçilerin manevi görevlerini yerine getirebilmeleri için açık bir namazgah ve şadırvan alanı bulunuyor. Şehitliğin genel sessizliği içinde, burada soluklanıp dua edebilirsiniz.

Temsili Mezarlar ve Rölyefler

Şehitliğin ana alanına geçtiğinizde, yerde sıralanmış mermer mezar taşlarını göreceksiniz. Bunlar sembolik mezarlardır; gerçek şehitlerimiz, bulunduğunuz toprağın altında kefensiz yatmaktadır. Duvarlardaki rölyeflerde ise 25 Nisan sabahındaki taarruz anı, askerlerin siperlerdeki bekleyişi ve savaşın zorlu koşulları etkileyici bir şekilde betimlenmiştir.

Yarbay Hüseyin Avni Bey'in Kabri

Alayın komutanı Yarbay Hüseyin Avni Bey, Kurban Bayramı'nın ikinci günü karargahına düşen bir top mermisiyle şehit olmuştur. Kabri, şehitliğin en özel noktalarından birinde yer alır. Ziyaretiniz sırasında komutanın ve askerlerinin aziz hatırasını burada selamlayabilirsiniz.

57. Alay Şehitliği Nerede ve Nasıl Gidilir?

Şehitlik, Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Parkı sınırları içinde, Conkbayırı yolunda yer alır. Eceabat ilçe merkezinden veya Kilitbahir feribot iskelesinden özel aracınızla yaklaşık 20-25 dakikalık bir sürüşle ulaşabilirsiniz.

Dikkat Etmeniz Gereken Yol Kuralı: Bölgedeki yolların büyük bir kısmı tek yönlüdür. Kabatepe Müzesi'ni geçtikten sonra Anzak Koyu istikametinden yukarı doğru tırmanırken tabelaları dikkatle takip etmelisiniz. Eğer şehitlik girişini kaçırırsanız, yol tek yönlü olduğu için geri dönmeniz mümkün olmaz ve tüm yarımada turunu tekrar atmanız gerekebilir.

Otopark Durumu

Şehitliğin önünde araçlar için bir otopark alanı var. Ancak özellikle resmi bayramlarda ve hafta sonlarında tur otobüslerinin yoğunluğu nedeniyle park yeri bulmak zorlaşabilir. Aracınızı yol kenarındaki ceplere, trafiği engellemeyecek şekilde park etmeye özen gösterin.

Ziyaretçiler İçin Kritik İpuçları

• Ziyaret Saati: Tur otobüsleri genellikle öğle saatlerinde yoğunlaşır. Şehitliğin o manevi sessizliğini tam anlamıyla hissetmek istiyorsanız, sabah erken saatleri (09.00 - 10.30 arası) veya akşamüstünü tercih edin.
• Giyim ve Hazırlık: Şehitlik açık bir alanda ve rüzgar alan bir tepede bulunur. Yazın bile rüzgar sert olabilir, yanınıza ince bir hırka almanızda fayda var. Ayrıca yürüyüş yolları taş zemin olduğu için rahat ayakkabılar tercih edin.
• İhtiyaçlar: Şehitlik girişinde küçük bir büfe ve tuvalet imkanı bulunuyor ancak fiyatlar değişkenlik gösterebilir. Yanınızda su bulundurmanız iyi bir fikir olur.

Yakınlarda Gezilecek Diğer Noktalar

Gelibolu Yarımadası'ndaki gezinizi planlarken, 57. Alay Şehitliği'ne çok yakın olan şu noktaları da rotanıza ekleyebilirsiniz:

• Conkbayırı: Atatürk'ün göğsüne şarapnel parçasının isabet ettiği ve saatinin parçalandığı yer, şehitliğin hemen yukarısında yer alır.
• Kesikdere Şehitliği: 57. Alay Şehitliği'nin hemen alt tarafındaki vadide bulunur, genellikle gözden kaçar ancak görülmeye değerdir.
• Anzak Koyu: Tarihi çıkarmaların yapıldığı koyu yukarıdan izledikten sonra sahile inebilirsiniz.

Bölgeyi daha kapsamlı gezmek isterseniz, yarımadanın tamamını kapsayan Çanakkale Şehitlik rehberimize göz atabilir, konaklama seçenekleri için Çanakkale kamp alanları yazımızı inceleyebilirsiniz. Ayrıca şehir merkezine geçtiğinizde Çanakkale Deniz Müzesi ziyaretini de mutlaka planınıza dahil edin.