Türk Hava Kuvvetleri Komutanlığı’na bağlı olarak işletilen Eskişehir Havacılık Müzesi, 1998 yılında ziyarete açılmış. 2011 yılında Anadolu Üniversitesi’ne devredilen 39.000 metrekarelik müzede Anadolu Üniversitesi Yunus Emre Kampüsü’nün karşısında bulunan ve ismine Havacılık Parkı ve Tayyare Müzesi de denilen müzede, birbirinden güzel sivil uçaklar ve savaş uçakları sergileniyor.

Müzeye girdiğinizde önemli bir isim karşılıyor bizi, Hava Pilot Yüzbaşı Cengiz Topel. Cumhuriyet tarihinin ilk hava harp şehidi Cengiz Topel’in trajik bir hikâyesi var. Kıbrıs’ın 1878 yılında geçici olarak İngiliz yönetimine verilmesi 1. Dünya Savaşı‘na kadar sürmüş, Osmanlı Devleti 1914 yılında savaşa katılınca İngiltere, kuralları ihlal ederek Kıbrıs’ı imparatorluğuna katmış ve Kıbrıs’ta 1960 yılına kadar İngiltere egemenliği altında kalmış. Kıbrıs’ın Yunanistan’a verilmek istenmesi sebebiyle Türkiye – Yunanistan arasında bir anlaşmazlık baş göstermiş ve 1964 yılında Erenköy’de Kıbrıs Türkleri ile Kıbrıs Rumları arasında çatışmalar meydana gelmiş.

5 Ağustos 1964 tarihinde Rumlar, denizden hücumbotlarla karadan tanklarla Türklere karşı saldırıya geçiyor. 8 Ağustos günü, Türk Hava Kuvvetleri’nden Lider Yzb. Cengiz Topel, 2 numara Ütğm. İzzet Öztarhan, 3 numara Yzb. Mehmet Konedralı ve 4 numara Ütğm. Ethem Sancar, Eskişehir’den havalanarak Kıbrıs’ın yolunu tutuyor. Hedefleri hücumbotlara saldırmak ve onları alt etmek. Kıbrıs harekâtı için F-100 tipi jet uçağı kullananlardan biri olan Cengiz Topel ilk dalışını yapıyor, hücumbota bombasını atıyor ve ikinci dalış için hazırlanırken Ütğm. İzzet Öztarhan, Cengiz Topel’in kullandığı uçağın alev aldığını ve atlaması gerektiğini söylüyor.

eskisehir havacilik muzesi cengiz topel heykeli 400x266
eskisehir havacilik muzesi cengiz topel 400x266

Dalış sırasında, Yunanistan’ın gizlice adaya gönderdiği Faethon adlı savaş gemisinden çıkan mermi ile uçağı isabet alan Cengiz Topel, uçaktan atlamak zorunda kalıyor ve Peristeronori Rum köyünün yakınındaki asfalt bir yola inişini gerçekleştiriyor. – Bu andan sonrası, hiçbir kaynakta kesin olarak bilinmiyor, sadece varsayımlarla ifade ediliyor. – Cengiz Topel, yere indikten sonra Rum askerleri tarafından yakalanır ve çeşitli işkencelere maruz kalarak şehit edilir. Rumlar, şehidin naaşını vermeyince Türkiye, Birleşmiş Milletler’e gider ve durumu anlatır. Herhangi bir çatışma durumunda insani yardım örgütleri tarafından, uyulması beklenen uluslararası standartları belirleyen Cenevre Anlaşmaları gereğince, uzun uğraşlar ve diplomatik baskılar sonucunda Cengiz Topel’in naaşı Türkiye’ye verilir ve bedeni üzerinde otopsi yapıldığında ise gördüğü işkencelerin acı boyutu ortaya çıkar.

Eskişehir Havacılık Müzesi‘nde birçok uçak ve füze, restore edilerek ziyarete açılmıştır. Girişte karşımıza çıkan MIM-14 Nike Hercules, yüksek irtifa hava savunma füzesidir. Özellikle sovyet bombardıman uçaklarını ve nükleer başlık taşıyan füzeleri, hedeflerine ulaşmadan imha etmek için üretilmiştir. Teknolojinin gelişmesiyle bu füzeler de etkisini kaybetmiştir.

Her türlü hava şartında kullanılabilen av önleme ve bombardıman uçağı F-104, havacılık deyimiyle kolayca kırıma uğradığı, yani bozulduğu için sıklıkla kazalar yaşanırmış ve uçan tabut olarak bilinirmiş.

eskisehir havacilik muzesi mim14 nike hercules 400x266
eskisehir havacilik muzesi f104 400x266

1954 yılında hizmete giren ve denizaltılara karşı oldukça etkili olan Grumman S-2, denizaltısavar olarak kullanılırmış. 4 kişilik mürettebatlı uçak, bünyesinde derinlik bombaları, roketler ve torpiller taşıyarak denizaltıların korkulu rüyası haline gelmişti.

eskisehir havacilik muzesi grumman s2 tracker 400x266
eskisehir havacilik muzesi grumman s2 tracker 2 400x266

SIAT 223 Flamingo türü uçak ise ilk olarak 1960’lı yıllarda Almanya’da, eğitim uçağı yarışması için geliştirilmiş.

eskisehir havacilik muzesi siat 223 flamingo

1979 yılında imâl edilen AA 5B Tiger uçağı ise ABD’den satın alınıp Anadolu Üniversitesi Sivil Havacılık Yüksekokulu’nda eğitim uçuşları için kullanılmıştır. 20 yıl boyunca üniversitede, başlangıç uçuşları için eğitim amacıyla kullanılan uçak sonraki yıllarda, sergilenmesi amacıyla uçak müzesine verilmiştir.

İlgilil ziyaretçilerin, helikopter mekanizmasını daha yakından inceleyebileceği Fransız yapımı 4 kişilik Alouette SA 318 C tipi helikopter, 1968 yılında imâl edilmiş ve uzun süre kullanıldıktan sonra müzeye verilmiştir.

eskisehir havacilik muzesi alouette sa318c

Parkın başka bir noktasında bulunan Douglas C-47 tipi uçaklar ise askeri taşıma uçağı olarak kullanılmışlardır. Göktreni olarak da adlandırılan Douglas Aircraft Company Transport Aircraft uçakları 2.700 kg yük veya 28 asker taşıma kapasiteleriyle kargo ve ambulans olarak da görev almışlardır.

eskisehir havacilik muzesi douglas c47

Müzede sergilenen bir başka savaş uçağı ise F-5A tipi keşif ve bombardıman uçağıdır. Atlas Okyanusu havadan ilk defa bu uçak türü sayesinde geçilmiştir. Yüksek manevra kabiliyeti olması sebebiyle taşıdığı bomba ve roketler, zaman zaman kara saldırılarında kullanılmıştır.

eskisehir havacilik muzesi f5a 400x266
eskisehir havacilik muzesi f5a ucagi 400x266

Phantom RF-4 E türü uçak, savaş uçağı olmasının yanısıra iyi bir foto-keşif uçağı olması sebebiyle THK tarafından tercih edilmiştir.

eskisehir havacilik muzesi phantom rf4e 400x266
eskisehir havacilik muzesi phantom rf4e 400x266

Eskişehir Havacılık Müzesi ziyaret saatleri nelerdir, nasıl gidilir?

Pazartesi hariç her gün, 09:00 – 17:30 saatleri arasında ziyaret edebilirsiniz. Müzeye ulaşmak için tramvayı tercih ederseniz, Hava Müzesi durağında inmeniz ve kısa bir mesafe yürümeniz gerekir. Aracınız varsa Havacılık Müzesi’nin giriş kapısının bulunduğu alanda ücretsiz park alanı mevcut.

Bu makaleyi beğendiniz mi?

Sorularınız varsa aşağıdaki yorum bölümüne sorabilirsiniz. Bu tip gezilerimizi anlık takip etmek için bizi @rotasenin Instagram hesabından takip edin. Beğendiyseniz aşağıdaki sosyal mecralara tıklayın ve arkadaşlarınızı da bu makaleden haberdar edin.