Sultanahmet Meydanı’nın o bitmek bilmeyen uğultusundan sıyrılıp İbrahim Paşa Sarayı’nın serin taş koridorlarına adım attığınız an, sizi 13 asırlık muazzam bir yolculuk karşılıyor. Türk ve İslam Eserleri Müzesi, dünyada eşine az rastlanır Selçuklu halılarına ve çok nadide erken dönem Kur'an sayfalarına ev sahipliği yapıyor. Üstelik Ayasofya ya da Yerebatan gibi kapısında saatlerce kuyruk beklemiyorsunuz; ortalama 1.5 ila 3 saatinizi ayırarak sindire sindire, son derece dingin bir tempoda gezebileceğiniz harika bir rota sunuyor.
- Giriş Ücreti: T.C. vatandaşları için Müzekart geçerli. Yabancı misafirleriniz için bilet ücreti 17 Euro.
- Ziyaret Saatleri: Haftanın her günü 09.00 - 18.30 arası açık (Gişelerin 17.30’da kapandığını aklınızda bulundurun).
- Zaman Bütçesi: Üst katlardaki ana salonları ve alt kattaki etnografya kısmını hakkıyla incelemek için yaklaşık 2-2.5 saat ayırmanız yeterli olacaktır.
- Konum: Sultanahmet Meydanı, Dikilitaş’ın hemen yanı başı, Fatih.
- Ulaşım: T1 Kabataş-Bağcılar tramvayına binip Sultanahmet durağında indiğinizde, sadece 2 dakikalık rahat bir yürüyüş mesafesinde kalıyor.
İbrahim Paşa Sarayı ve Mimari Yapı
Müzenin içine adım attığınız yer aslında Bizans Hipodromu'nun kalıntıları üzerine kurulu ve Topkapı’yı saymazsak Osmanlı’dan günümüze sağlam kalabilmiş tek sivil saray yapısı burası. 1520 civarında Kanuni Sultan Süleyman tarafından baştan aşağı yeniletilip Pargalı İbrahim Paşa’ya armağan edilen bu kâgir saray; asırlar boyunca düğünlere, devasa şenliklere ama yeri geldiğinde kanlı yeniçeri isyanlarına da sahne olmuş. Eserleri incelerken arada başınızı kaldırıp etrafa bakarsanız, geniş revaklı avluları ve yüksek tavanlarıyla o dönemin saray yaşantısını ve mimari havasını bizzat hissedeceksiniz.
Koleksiyonda Öne Çıkan Eserler
Yaklaşık 40.000 parçalık dev bir arşive sahipler ve içerideki düzen Emevilerden başlayıp Osmanlı’nın son dönemine kadar hem kronolojik hem de coğrafi bir akışla çok güzel kurgulanmış.
Selçuklu ve Uşak Halıları
Burası boşa uluslararası camiada "Halı Müzesi" olarak anılmıyor; devasa halı salonuna girdiğinizde nedenini hemen anlıyorsunuz, zira özellikle 13. yüzyıl Anadolu Selçuklu halılarının dünyadaki en nadir örnekleri burada toplanmış. Sarayın o yüksek tavanlı camekânlarından sarkan devasa Uşak halılarına baktığınızda, yüzyıllar geçmesine rağmen solmayan kök boyaların canlılığı ve geometrik detaylar gerçekten büyüleyici; mutlaka zamanınızın önemli bir kısmını bu salona ayırın derim.
Kutsal Emanetler ve Şam Evrakları
Peygamber Efendimiz’in sakal-ı şerifi ve ayak izi (Kadem-i Saadet) gibi manevi değeri çok yüksek parçaların sergilendiği bu odada, derinden gelen sakin bir salavat kaydı eşliğinde oldukça huzurlu bir hava yakalıyorsunuz. Bu odadan hemen önce gelen Şam Evrakları bölümünü ise sakın hızlı geçmeyin; 7. ve 8. yüzyıllardan kalma, ceylan derisi üzerine Kufi hattıyla yazılmış dünyanın en eski Kur'an sayfalarını camın ardından incelemek insana gerçekten tüyler ürpertici bir his veriyor.
Yazma eser vitrinlerini gezdikten sonra hemen yan taraftaki zarif oyma rahleye de göz atmanızı tavsiye ederim; dokuma sanatıyla ahşap ustalığının aynı mekânda nasıl buluştuğunu görmek serginin zenginliğini çok daha net hissettiriyor.
Metal İşçiliği ve Ahşap Eserler
13. yüzyıldan kalma Cizre Ulu Camii’nin o meşhur ejder figürlü bronz kapı tokmağı ve orijinal ahşap kapısı bu salonun tartışmasız yıldızı; Artuklu zanaatkârlığının ulaştığı seviyeyi gözler önüne seriyor. Aynı alanda ilerlerken Selçukluların kuş biçimindeki zarif buhurdanlıklarına, tek bir çivi dahi kullanılmadan birbirine geçirilen kündekari rahlelere ve devasa ahşap kapı kanatlarına da mutlaka yakından bakın.
Geniş kapı kanatlarında kullanılan heybetli oymalar ile yanı başındaki ahşap sandığın minik detaylarını art arda incelediğinizde, ustanın malzeme küçüldükçe işçiliği nasıl ince ince dokuduğunu çok daha iyi anlıyorsunuz.
Hemen ilerideki bir diğer çift kanatlı kapıda yer alan yıldız motifleri ve üst bordürdeki zarif hat kuşağı, dönemin ahşap ve metal ustalarının birbirinin desen dilinden nasıl ilham aldığını gösteren harika bir örnek.
Etnografya Bölümü
Üst katlardaki sanat tarihi ağırlıklı turu bitirip alt kata indiğinizde, bu kez doğrudan 19. yüzyıl Osmanlı halkının gündelik yaşamına adım atıyorsunuz. Yün kokulu göçebe Türkmen çadırlarından eski bir İstanbul konağının başodasına, geleneksel Türk hamamından kahvehanelere ve Karagöz perdesine kadar son derece canlı ve keyifli bir günlük yaşam kesiti sizi bekliyor.
Ziyaret Planlaması ve Lojistik Tavsiyeler
Müzekartınız cebinizdeyse hiç bilet sırasına girmeden doğrudan turnikelerden okutup içeri geçebilirsiniz; bu büyük bir rahatlık. İçerideki havalandırma ve klima sistemi gayet iyi çalıştığından, özellikle bunaltıcı yaz günlerinde tarihi yarımadayı gezerken ferah bir soluklanma noktası olarak aklınızda bulunmalı.
Yalnız küçük bir detay: Dışarıya açılan kapı diplerinde sokak kedilerini içeriden uzak tutmak için yüksek frekanslı minik ses cihazları koymuşlar; kulakları sese çok hassas olanların ya da küçük çocuklu ailelerin o kapı geçişlerinde fazla oyalanmadan hızlıca geçmesi daha konforlu olur. Eserlerin arka planındaki hikâyeleri derinlemesine dinlemek isterseniz girişteki sesli rehber cihazını almanızı kesinlikle öneririm, turu kendi temponuzda yönetmenizi sağlıyor.
Müze Kafe ve Teras Manzarası
Gezinizi bitirdikten sonra sarayın geniş taş avlusundaki kafede bir şeyler içebilir veya birinci katın terasına çıkıp biraz soluklanabilirsiniz. Özellikle teras, tam karşınızdaki Sultanahmet Camii’ni, Hipodrom kalıntılarını ve meydanı harika bir açıdan kadraja aldığı için fotoğraf çekmek adına şehrin en temiz noktalarından biri. Avludaki kafede asırlık taşların gölgesinde çay yudumlamak çok dinlendirici olsa da, menü fiyatlarının bölgedeki turistik standartlarda, yani biraz el yakan cinsten olduğunu bilerek oturmanızda fayda var.
Ulaşım ve Yakın Çevredeki Otopark Seçenekleri
Müzeye ulaşmanın en pratik yolu kesinlikle T1 Kabataş-Bağcılar tramvayına binip Sultanahmet durağında inmek. Duraktan inip meydana doğru şöyle bir süzüldüğünüzde, sadece birkaç dakika içinde İbrahim Paşa Sarayı’nın kapısına varmış oluyorsunuz. Eğer şahsi aracınızla gelmeyi düşünüyorsanız hiç Sultanahmet Meydanı’nın o dar, yayalaştırılmış sokaklarına girip kendinize eziyet etmeyin; arabanızı meydanın biraz altındaki Sultan Otopark’a ya da Sirkeci tarafındaki katlı otoparklara bırakıp yukarıya doğru yürümek size ciddi zaman kazandıracaktır.
