Eminönü meydanının o bildik telaşından sıyrılıp hemen köşedeki tarihi postanenin yan sokağına saptığınızda, 1890’lardan kalma muazzam taş bir bina sizi karşılar: Türkiye İş Bankası Müzesi. Burası aslında kurumun hafızasını saklayan eski Yenicami Şubesi ve içeri adım attığınızda 1928 yılından bu yana hiç bozulmadan korunmuş o devasa kasa daireleriyle erken Cumhuriyet döneminin bankacılık dünyasını kuruş ödemeden gezebiliyorsunuz. Ancak Tarihi Yarımada'daki yayalaştırma kuralları yüzünden kapının önüne taksiyle dahi yanaşma şansınız yok; o yüzden gezi rotanızı kesinlikle Sirkeci Marmaray durağı ya da Eminönü tramvay hattı üzerinden yürüyüşe göre kurmalısınız.
- Giriş Ücreti: Tamamen ücretsiz
- Açık Günler: Salı - Pazar (Pazartesileri kapalı; ayrıca 1 Ocak, 1 Mayıs ve dini bayramların ilk günleri ziyaretçi alınmıyor)
- Ziyaret Saatleri: 10.00 - 18.00 (Kapılar 17.45'te kapanıyor, geç kalmamanızı öneririm)
- Otopark: Özel otopark yok (Bölge 10.00 - 20.00 saatleri arasında araç trafiğine tamamen kapalı)
- Kurallar: Girişte havalimanlarındakine benzer bir X-ray araması bulunuyor; içeriye büyük sırt çantalarıyla ya da açık yiyecek-içecekle geçişe izin verilmiyor.
İstanbul Türkiye İş Bankası Müzesi Nerede ve Nasıl Gidilir?
Müzenin konumu aslında şehrin en kolay noktalarından birinde: Eminönü vapur iskeleleriyle Sirkeci Garı’nın tam ortasında, Mısır Çarşısı ile Yeni Cami’nin hemen bir arka sokağında yer alıyor. Yalnız şunu baştan belirteyim; bölge sabah 10.00 ile akşam 20.00 arasında araç trafiğine kapalı tutulduğu için kendi aracınızla girmeye çalışmak ya da kapıya taksi çağırmak sizi epey zorlayacaktır. En temiz ve stressiz yol doğrudan toplu taşımaya yönelmek. T1 Kabataş-Bağcılar tramvayına binip Eminönü durağında inebilir ya da Marmaray ile Sirkeci’ye gelip cadde çıkışından itibaren kalabalığı yararak yaklaşık 5 dakikalık keyifli bir yürüyüşle kapısına ulaşabilirsiniz.
Eminönü durağından
Müzenin bulunduğu Bankacılar Sokak'a yürüyün.
Sirkeci çıkışından
Yeni Cami yönüne yaklaşık 5 dakika yürüyün.
Ankara İktisadi Bağımsızlık Müzesi ile Farkı Nedir?
Bu noktada ufak ama önemli bir karışıklığa değinmekte fayda var; çünkü İş Bankası'nın müzeleri isim benzerliği yüzünden sıkça birbirine karıştırılıyor. Eminönü'nde gezeceğiniz bu mekan, eski Yenicami Şubesi binasıdır ve doğrudan kurumun kendi geçmişine, eski bankacılık donanımlarına ve o dillere destan yer altı kasalarına odaklanır. Ankara Ulus’taki “İktisadi Bağımsızlık Müzesi” ise 1929 yapımı 3. Genel Müdürlük binası olup daha çok genç Cumhuriyetin milli iktisat adımlarını ve topyekûn kalkınma hikayesini anlatır. İki mekana giriş de ücretsizdir fakat gezi planı yaparken hangi şehirde olduğunuzu gözden kaçırmamanızı tavsiye ederim. Bir de İstiklal Caddesi üzerindeki Resim Heykel Müzesi var ki orası tamamen görsel sanatlara ayrılmış apayrı bir duraktır.
Müzenin İçinde Neler Var? (Kat Kat Eserler)
Bodrum Kat: Tarihi Ana Kasa ve Kiralık Kasa Daireleri
Binanın alt katı, bana kalırsa tüm müzenin en etkileyici ve atmosferik bölümü. 1920'lerin sonunda İngiltere'den getirilip yerine yerleştirilen tonlarca ağırlıktaki o zırhlı çelik kapılardan geçtiğinizde, hem ana hazine kasasını hem de yüzlerce kiralık kasanın dizildiği labirent gibi koridorları adım adım keşfedebiliyorsunuz. Kasaların arasındaki o loş geçitlere yerleştirilen modern ışıklandırmalar da eski çelik konstrüksiyonla harika bir tezat oluşturuyor; adeta eski bir dönem film setinde geziniyormuş gibi hissediyorsunuz.
Giriş Katı: Yenicami Şubesi ve Kuruluş Yılları
Mermer basamaklardan içeri adımınızı atar atmaz, o dönemin ruhunu yansıtan yüksek tavanlı tırabzanlar ve orijinal ahşap vezne bankoları gözünüzün önüne seriliyor. Bankanın kuruluşunun 100. yılı vesilesiyle yenilenen kalıcı sergi de tam buradan başlıyor. Genç Cumhuriyetin çok kısıtlı kaynaklarla çıktığı ekonomik seferberlik, dönemin insanına tasarruf bilinci aşılayan meşhur kumbaralar ve ilk reklam kampanyaları bu salonda toplanmış. Üst kata doğru yöneldiğinizde merdiven başında heykeltıraş Kenan Yontunç’un imzasını taşıyan tarihi Atatürk büstünü de mutlaka fark edeceksinizdir.
Üst Kat: Bankacılık Teknolojileri ve Dijitalleşme
Üst kata çıktığınızda hikaye doğrudan ofis ortamının ve bankacılık aygıtlarının yıllar içindeki inanılmaz değişimine odaklanıyor. Dokunup tuşlarına basabileceğiniz ağır daktilolar, mekanik kollu toplama makineleri, damgalar ve eski teleks cihazları çalışma masalarında sergileniyor. Bu katta ayrıca Atatürk’ün şubeyi ziyareti sırasında ağırlandığı ve orijinal mobilyalarıyla titizlikle korunan İdare Meclisi odası ile bugünkü incecik cihazların atası sayılan, oda büyüklüğündeki ilk "Bankamatik" makinesi mutlaka görmeniz gereken detaylar arasında.
Ziyaret Öncesi Bilinmesi Gereken Kurallar ve İmkanlar
Müzeye girerken klasik bir galeri rahatlığından ziyade emniyetli bir kamu binasına giriyormuş gibi doğrudan havalimanı tipi X-ray taramasından geçiyorsunuz. Güvenlik personeli bu konuda oldukça hassas; o yüzden yanınızda büyük boy sırt çantaları, seyahat bavulları ya da açık yiyecek ve içecekle gelmemenizde yarar var. İçerideki tüm detayları sindirerek, panoları inceleyerek gezmek için kendinize ortalama 45 dakika ile 1 saat arası bir zaman ayırmanız fazlasıyla yetecektir. Ayrılmadan önce alt kattaki kitap satış noktasına da göz atabilirsiniz; İş Bankası Kültür Yayınları'nın zengin kataloğunda güzel indirimler oluyor, hele ki bankanın kendi kartını kullanıyorsanız ek indirimlerle gezinizi hoş bir kitap alışverişiyle taçlandırabilirsiniz.
