Sultanahmet Meydanı’nın o bitmek bilmeyen kalabalığından, tur otobüslerinden ve Sultanahmet Camii kuyruklarından sıyrılıp Marmara sahiline doğru süzüldüğünüzde, Fatih’in gerçek mahalle dokusunu saklayan Kadırga karşınıza çıkar. Bu rotada sizi devasa külliyelerle yormak yerine, aslında haritada birbirine bir nefeslik mesafede duran ama bölgenin meşhur dik yokuşları ve süregelen restorasyon çalışmaları yüzünden önceden adımlarınızı iyi planlamanızı gerektiren üç harika noktaya odaklayacağız.
| Rota Bilgisi | Detay |
|---|---|
| Tahmini Süre | 1.5 - 2 Saat |
| Fiziksel Zorluk | Orta (Kadırga’nın dik ve taşlı yokuşlarını içerir) |
| Giriş Ücretleri | Ücretsiz (Camilerde ibadet devam etmektedir) |
| Ziyaret Saatleri | Vakit namazları ve cuma saatleri dışındaki zamanlar |
| Kıyafet Kuralı | Omuz ve dizler örtülü, kadın ziyaretçiler için başörtüsü |
Yürüyüş Öncesi Lojistik: Ulaşım ve Kurallar
İster Sultanahmet Meydanı’ndan aşağı salınarak inin, isterseniz Kennedy Caddesi sahil yolundan ara sokaklara kıvrılın; her iki şekilde de yürüyüşe rahatça başlayabilirsiniz. Yalnız ufak bir hatırlatma: Uğrayacağımız iki cami de kapılarını her gün mahalleliye açan yaşayan ibadethaneler, bu yüzden özellikle cuma günleri öğle vaktinde ve diğer vakit namazlarında turist ziyaretine doğal olarak kapalı tutuluyor.
Kapıda bekleyip vakit kaybetmek istemiyorsanız adımlarınızı sabahın sakin saatlerine ya da ikindinin hemen sonrasına denk getirmeniz işinizi epey kolaylaştırır. Bir de Kadırga’nın eski İstanbul ruhunu koruyan o meşhur arnavut kaldırımları ve dik sokakları dizleri biraz yorabiliyor; bu yüzden ayağınıza tabanı rahat, iyi bir yürüyüş ayakkabısı giymenizi kesinlikle öneririz.
1. Durak: Küçük Ayasofya Camii (Eski Sergios ve Bakhos Kilisesi)
Bizans İmparatoru I. Justinianus ve eşi Theodora’nın 527-536 yılları arasında yaptırdığı bu yapı, aslında hemen yukarımızdaki büyük Ayasofya inşa edilmeden önce mimarların tüm cesur fikirlerini denediği bir nevi ustalık provasıdır.
İstanbul’un fethinden sonra, II. Bayezid devrinde Darüssaade Ağası Hüseyin Ağa tarafından camiye çevrilerek günümüze kazandırılmıştır. İçeriye adım attığınızda sekizgen ana kubbeyi sırtlayan o heybetli mermer sütunlar sizi doğrudan 6. yüzyılın atmosferine götürür. Özellikle alt ve üst kat galerilerini süsleyen yeşil ve pembe somaki sütunların başlıklarına biraz dikkatli bakarsanız, Justinianus ile Theodora’nın birbirine zarifçe kenetlenmiş monogramlarını çok rahat seçebilirsiniz.
Medrese Avlusunda Mola ve Detaylar
Caminin güney tarafına geçtiğinizde karşınıza çıkacak olan Hüseyin Ağa Medresesi’nin avlusu, Tarihi Yarımada'nın o hengamesinde sığınabileceğiniz en dingin, en huzurlu köşelerden biridir. Çevredeki mekanların aksine, Yesevi Vakfı bünyesindeki minik çay ocağı hem cebinizi yormaz hem de asırlık ağaçların gölgesinde taze demlenmiş çayınızı yudumlama fırsatı verir. Yokuşları tırmanmaya başlamadan önce burada oturup kısa bir soluklanma molası vermenizi özellikle tavsiye ederiz.
2. Durak: Sokullu Mehmet Paşa Camii
Küçük Ayasofya'dan çıkıp Kadırga’nın hafif yokuşlu ara sokaklarından Fatih’in içlerine doğru kıvrıldığınızda, Mimar Sinan’ın 1571-1572 yıllarında Sadrazam Sokullu Mehmet Paşa ve eşi Esmahan Sultan adına kondurduğu o eşsiz başyapıt karşılar sizi. Eskiden Aya Anastasia Kilisesi’nin bulunduğu bu meyilli araziye Sinan öyle ustalıkla yerleşmiştir ki, caminin o zarif revaklı avlusuna merdivenleri tırmanarak ulaşırsınız. Kapıdan içeri adım attığınız anda ise Türk çini sanatının altın çağını temsil eden, o göz alıcı mavi-beyaz İznik çinilerinin mekanın her yanını bir tül gibi sardığına şahit olursunuz.
Şehit Mehmet Paşa Yokuşu ve Hacerü'l-Esved Parçaları
Cami, adını hak eden ve nefesinizi biraz kesecek olan Şehit Mehmet Paşa Yokuşu üzerinde yükselir. Bu yüzden yukarı tırmanırken acele etmemenizi, adımlarınızı tempolu ama dengeli atmanızı öneririz.
Bu yapıyı diğer tüm Osmanlı camilerinden ayıran ve burayı gizli bir hazineye dönüştüren detay ise Kâbe’den getirilmiş olan Hacerü'l-Esved taşının dört minik parçasına ev sahipliği yapmasıdır. Altın çerçevelerle korumaya alınmış bu kutsal siyah taşları bulmak için gözlerinizi giriş kapısının hemen üzerindeki kitabeye, mihrabın üst bordürüne, minber kapısının üstüne ve minberin sivri külahının altına çevirip dikkatle inceleyebilirsiniz.
3. Durak: Bukoleon Sarayı (Şantiye ve Dışarıdan Görünüm)
Yürüyüşümüzün final durağı, rotayı yeniden Marmara kıyısına bağlayan meşhur Bizans sahil sarayı Bukoleon. Bizans imparatorlarının saray bahçesinden çıkıp teknelerine doğrudan bindiği bu anıtsal kıyı sarayının geçmişi ta 5. yüzyıla, II. Theodosius zamanına kadar uzanır. Zamanında hem 19. yüzyılda geçirilen demiryolu hattı hem de kıyı dolgu yolu yüzünden ciddi hasar görmüş olan bu saray kalıntısı, Cankurtaran ile Kumkapı arasındaki sur hattında zamana direnmeye devam eder.
İBB Miras Restorasyon Süreci ve Marmara Surları
Bukoleon Sarayı şu sıralar İBB Miras’ın titizlikle sürdürdüğü kapsamlı bir restorasyon ve arkeopark projesi kapsamında yenileniyor; sahil boyunca devam etmek isteyenler güney surlarındaki Yedikule Hisarı veya genel bir Fatih ve Tarihi Yarımada Gezi Planı ile günlerini tamamlayabilirler. Haliyle alan aktif bir şantiye olduğu için güvenlik sebebiyle etrafı tamamen çevrili ve içeriye henüz ziyaretçi kabul edilmiyor.
Yine de üzülmeyin; sarayın ayakta kalan heybetli taş duvarlarını, o meşhur mermer pencere konsollarını ve sur hattını Kennedy Caddesi’nin sahil bandındaki yaya yolundan veya eski tren hattının kenarından gayet net görebilirsiniz. Proje bitip kapılarını resmen açana kadar içeriyi gezme beklentisine girmeyin; burayı sahil rüzgarını arkanıza alıp surlardaki tarihi dışarıdan seyredebileceğiniz nostaljik bir durak olarak listenize ekleyin.
