Yeşil Pasaport (Hususi) Başvuru Rehberi 2026: Şartlar ve Ücretler

Memursunuz, ihracatçısınız veya ailenizden gelen bir hakkınız olduğunu düşünüyorsunuz. Yeşil pasaport, vize kuyruklarında beklemeden Avrupa'nın kapılarını açan en prestijli seyahat belgesi. Ancak burada düşülen en büyük hata, sadece memuriyet yılına güvenmek oluyor. Hizmet yılınız dolsa bile, kadro dereceniz tutmuyor olabilir. Boşuna randevu alıp zaman kaybetmemeniz veya hakkınız varken bunu ertelememeniz için bürokrasiyi bir kenara bırakıp, sürecin gerçekte nasıl işlediğine yakından bakalım.

Yeşil Pasaport (Hususi Damgalı) Nedir ve Kime Verilir?

Halk arasında renginden dolayı Yeşil Pasaport olarak bilinen hususi damgalı pasaport, devlet adına çalışan belirli kademedeki memurlara ve onların ailelerine verilen, dolaşım gücü çok yüksek bir belge. 2026 itibarıyla bu pasaportlar artık 10 yıla kadar geçerlilik süresiyle veriliyor. Yani bir kez aldığınızda uzun süre yenileme derdiyle uğraşmıyorsunuz.

Burada en kritik ayrım şudur: Yeşil pasaportu hizmet süreniz değil, ulaştığınız kadro derecesi belirler.

1, 2 ve 3. Derece Kuralı: Hizmet Yılından Farklıdır

Devlet memurlarının kariyer basamakları derece ve kademe sistemiyle ilerler. Yeşil pasaport hakkı kazanmanız için kadro derecenizin 1, 2 veya 3 olması gerekir. Genellikle lise mezunları memuriyete alt derecelerden başlar ve yıl geçtikçe dereceleri düşer (iyileşir). Üniversite mezunları ise daha avantajlı bir dereceden başlar.

Maaş bordronuzda gördüğünüz ödeme derecesi ile pasaport almanızı sağlayan emekliliğe esas kadro derecesi bazen farklılık gösterebilir. Bu yüzden hakkınızın olup olmadığını öğrenmenin en garantili yolu, çalıştığınız kurumun İnsan Kaynakları veya Personel Dairesi birimine gidip pasaport için derecemin tutup tutmadığını öğrenmek istiyorum demektir.

Kimler Bu Kapsama Giriyor?

• Devlet Memurları: 1, 2 ve 3. dereceye yükselmiş kadrolu memurlar.
• Sözleşmeli Personel: Belirli şartları sağlayan ve kadro karşılığı çalışan sözleşmeli personeller (Kurumunuzdan teyit almanız şart).
• Eski Hükümet Yetkilileri: Eski Bakanlar ve TBMM üyeleri.
• İhracatçılar: Belirli bir ihracat limitini (Dolar bazında) geçen firma yetkilileri.
• Belediye Başkanları: İl ve ilçe belediye başkanları görev süreleri boyunca bu pasaportu kullanabilir.

Aile Bireyleri İçin Yeşil Pasaport Şartları

Yeşil pasaportun en güzel yanı, bu hakkın sadece memurun kendisiyle sınırlı kalmaması. Eşiniz ve belirli şartları taşıyan çocuklarınız da sizin sayenizde bu ayrıcalıktan yararlanabilir.

Eşler İçin Durum

Yeşil pasaport sahibi bir memurun eşi, memur hayatta olduğu sürece veya vefatından sonra (başka biriyle evlenmediği takdirde) bu hakkı kullanabilir. Eşinizin çalışıyor veya emekli olması bu duruma engel değil.

25 Yaş Altı Öğrenciler: Dikkat Edilmesi Gereken Kural

Çocuklarınızın yeşil pasaport alabilmesi için üç temel şartı aynı anda sağlaması gerekir:

1. 25 yaşını doldurmamış olmak.
2. Öğrenci olmak (Örgün eğitim, açık öğretim fark etmez).
3. Bekar olmak.
4. Sigortalı bir işte çalışmıyor olmak.

Burada çok sık yapılan bir hatayı vurgulayalım: Çocuğunuz 25 yaşının altında ve öğrenci olsa bile, SGK girişi yapıldığı anda (staj zorunluluğu hariç, tam zamanlı sigorta kastediliyor) yeşil pasaport hakkını kaybeder. Eğer çocuğunuz yazın bir işe girecekse veya part-time çalışmaya başlayacaksa, pasaportun iptal riskiyle karşılaşabilirsiniz. Bu konuda hassas davranmanızda fayda var.

2026 Yeşil Pasaport Ücretleri

Yeşil pasaportun bordo pasaporta göre en büyük maddi avantajı, Pasaport Harcından Muaf olmasıdır. Yani bordo pasaport alanların ödediği yüksek harç bedellerini siz ödemiyorsunuz. Sadece pasaportun fiziki maliyeti olan Defter Bedeli ödemesini yapmanız yeterli.

2026 yılı için ödemeniz gereken tek tutar: 790 TL

Bu ödemeyi bankaların mobil uygulamalarından, vergi dairesi internet sitesinden veya PTT şubelerinden Defter Bedeli koduyla yapabilirsiniz. Dekontu yanınızda taşımanıza gerek yok, sistemde otomatik olarak görülüyor.

Adım Adım Başvuru Süreci

Yeşil pasaport başvurusu, standart pasaporttan biraz daha farklı bir bürokrasiye sahip. İşte izlemeniz gereken yol haritası:

Adım 1: Kurumdan Talep Formu Onayı

Öncelikle çalıştığınız kurumun Personel Daire Başkanlığına başvurarak Hususi Damgalı Pasaport Talep Formu doldurmanız gerekiyor. Bu formda sizin ve (varsa) pasaport alacak aile bireylerinizin bilgileri yer alır. Formun kurum yetkilisi tarafından imzalanıp mühürlenmesi şart. Emekliyseniz, emekli olduğunuz tarihteki kadro derecenizi gösteren belgeyi talep etmelisiniz.

Adım 2: Nüfus Müdürlüğü Randevusu

Belgeniz hazır olduktan sonra Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü (NVİ) internet sitesinden Hususi Pasaport seçeneğini işaretleyerek randevunuzu oluşturun.

Adım 3: Başvuru Günü

Randevu saatinde İl Nüfus Müdürlüğüne gitmelisiniz. İlçe nüfus müdürlükleri genellikle yeşil pasaport yetkisine sahip değildir, bu işlem için İl Müdürlükleri yetkilendirilmiştir. Yanınızda götürmeniz gerekenler:

• T.C. Kimlik Kartı.
• Kurum onaylı Talep Formu.
• 1 adet Biyometrik Fotoğraf (Son 6 ayda çekilmiş).
• Öğrenciler için Öğrenci Belgesi (E-Devlet çıktısı geçerli).
• Defter bedelinin ödendiğine dair sistem onayı (Ödemeyi önceden yapın).

Yeşil Pasaportun Avantajları

Yeşil pasaport sahibi olduğunuzda, sadece pasaport harcından kurtulmakla kalmazsınız. Avrupa'nın Schengen bölgesi dahil olmak üzere dünya genelinde 100'den fazla ülkeye vizesiz veya kapıda vize kolaylığıyla giriş yapabilirsiniz. Bu, ani gelişen seyahat planları veya iş gezileri için muazzam bir konfor sağlar.

Eğer yurt dışı planlarınızda kalıcı oturum veya çalışma gibi hedefleriniz varsa, yeşil pasaport turistik girişlerde işinizi kolaylaştırsa da uzun vadeli prosedürler için Green Card Başvuru Rehberi yazımıza göz atarak farklı yolları da inceleyebilirsiniz. Unutmayın, yeşil pasaport size çalışma hakkı vermez, sadece seyahat özgürlüğü sağlar.