Güzel bir İzmir Kordon yürüyüşü yaparken rotaya biraz deniz kokulu bir tarih molası eklemek isterseniz, Pasaport Rıhtımı’na bağlı duran Zübeyde Hanım Sergi Gemisi tam aradığınız durak olacaktır.
Burası saatlerinizi alacak devasa bir müze kompleksi değil; yaklaşık yarım saatinizi ayırarak keyifle gezebileceğiniz, derli toplu ve samimi bir yüzer sergi alanı. Ancak kapıda kalıp planınızın aksamaması adına bilmeniz gerekir: Gemi pazartesi ve perşembe günleri kapılarını ziyarete kapatıyor; bu yüzden gezinizi haftanın diğer günlerinde saat 17.30’dan önceye denk gelecek şekilde ayarlamanız gerekiyor.
Giriş Ücreti: Ücretsiz (Girişteki deftere T.C. kimlik numarası ve isim kaydı yapılıyor)
Ziyaret Saatleri: 10:00 - 17:30
Kapalı Günler: Pazartesi ve Perşembe
Ortalama Ziyaret Süresi: 20 - 30 Dakika
Konum: Akdeniz, Atatürk Cd. No:82, Konak / İzmir (Pasaport İskelesi Hemen Yanı)
Yeme/İçme Tesisleri: Gemi içerisinde herhangi bir kafe veya büfe yer almıyor.
Karşıyaka ile Konak Arasındaki Konum Ayrımı
İzmir’i gezenlerin en sık düştüğü kafa karışıklıklarından biri, geminin tam olarak nerede demirli olduğu meselesidir. Zübeyde Hanım’ın anıt mezarı ile Latife Hanım Köşkü Karşıyaka tarafında olduğu için, eski rehberlere bakan pek çok kişi gemiyi de orada arar ya da iki kıyı arasında sürekli gidip gelen bir vapur zanneder.
Oysa işin aslı öyle değil; Zübeyde Hanım Eğitim ve Sergi Gemisi sabit bir şekilde Konak kıyısında, tam Pasaport İskelesi ile Cumhuriyet Meydanı arasındaki rıhtımda bağlı duruyor. Alsancak yönüne doğru yürürken tramvayın Konak İskele durağında inip sahilden birkaç dakika adımlayarak geminin iskelesine rahatlıkla varabilirsiniz.
1987'den Günümüze: Şehir Hatlarından Müze Gemiye
Geminin kendisi aslında denizcilik tarihimizin çok canlı bir parçası; 1987 yapımı olan bu emektar tekne, yıllar boyunca İstanbul Boğazı’nda iki yaka arasında sayısız yolcu taşıyan bildiğimiz klasik Şehir Hatları vapurlarından biriydi.
Görev süresini tamamlayıp köşeye çekilme vakti geldiğinde hurdaya gitmek yerine, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü tarafından baştan aşağı yenilendi ve 2014 senesinde İzmir sularına kazandırıldı. Bugün hem denizcilikle ilgilenen amatörlere yönelik bir eğitim teknesi hem de geçmişten bugüne sivil deniz güvenliğini ve kurtarma tarihini anlatan yaşayan bir müze gibi hizmet veriyor.
Gemi İçerisinde Hangi Bölümler Bulunuyor?
Rıhtımdan baktığınızda karşınıza nostaljik bir yolcu vapuru çıksa da içeri adım attığınızda sergileme ve kütüphane amacıyla düzenlenmiş iki ayrı kat yer alıyor. İçeride size eşlik eden resmi bir rehber ya da özel yönlendirme bulunmadığı için vitrinlerdeki bilgi kartlarına göz gezdirerek kendi temponuzda ilerlemeniz oldukça pratik bir deneyim sağlıyor.
Ana Güverte ve Tarihi Denizcilik Ekipmanları
Giriş yaptığınız ana güverte, Türk denizciliğinde geçmişten bugüne nelerin değiştiğini yansıtan donanımlara ve sahra sağlık gereçlerine ayrılmış durumda. Burada sadece şık maketler değil, Kıyı Emniyeti ekiplerinin vaktiyle bizzat kullandığı orijinal araç gereçler yer alıyor. Gezerken özellikle şu köşelere dikkat etmenizi öneririm:
Tarihi Seyir Cihazları: Dönemin mekanik zekasını yansıtan eski nesil seyir pusulaları, ahşap yeke dümenler, devirdaim makaraları ve kalın palamar halatlarını kesmekte kullanılan ağır yoma makasları doğrudan göze çarpıyor.
Tıbbi Donanımlar: 1900'lerin başlarında açık denizlerde görev yapan gemi tabiplerinin ve sıhhiyecilerin kullandığı aletler, portatif sterilizasyon kapları ve kalorimetre cihazları koleksiyonun en sıra dışı parçalarını oluşturuyor.
Fener ve Kurtarma Modelleri: Kıyılarımıza can simidi olmuş fenerlerin birebir ölçekli maketleri ile fırtınalı havalarda yapılan kazazede kurtarma operasyonlarında giyilen eski dalgıç teçhizatları oldukça etkileyici.
Üst Kat Yüzen Kütüphane ve Oturma Alanları
Merdivenlerden yukarı çıktığınızda sizi teknik bir sergi salonundan ziyade körfeze bakan ferah bir okuma ve dinlenme salonu yer alıyor. Bu kata "yüzen kütüphane" denmesinin sebebi; denizcilik kültürü, gemi yapımı ve Atatürk üzerine yazılmış zengin bir kitap seçkisine ev sahipliği yapması.
Raflardan dilediğiniz bir kitabı elinize alıp geniş vapur camlarının kenarındaki koltuklara geçebilir, sakin bir mola verebilirsiniz. Arka planda çalan Atatürk’ün sevdiği o klasik şarkılar eşliğinde İzmir Körfezi’ni kapalı ve sakin bir ortamdan izlemek buranın en tatlı tarafı.
Giriş Prosedürleri ve Ziyaret Planlaması
Burası Kıyı Emniyeti’ne bağlı faal bir kamu taşıtı statüsünde değerlendirildiği için binerken bazı rutin kontroller uygulanıyor.
İskeledeki karşılama noktasında Müzekart veya bilet göstermeniz gerekmiyor; ancak kayıt düzeni gereğince T.C. kimlik numaranızı ve adınızı görevli arkadaşların defterine yazdırmanız isteniyor.Plan yaparken hatırlatalım; geminin eski yolcu kamaraları, makine dairesi ya da kaptan köşkü gibi teknik kısımları güvenlik gerekçesiyle ziyarete açılmıyor, yani gezi alanınız ana salon ve üst kütüphane ile sınırlı kalıyor. Ayrıca teknede sıcak-soğuk bir şeyler içebileceğiniz bir büfe ya da otomat düzeneği mevcut değil; kahve veya çay molanızı doğrudan Pasaport çevresindeki kafelere göre planlamanız çok daha keyifli olacaktır.
Son olarak su üstünde olduğunuzu unutmayın; hafif fırtınalı ya da sert lodoslu günlerde güvertede hafif bir beşik sallantısı hissedebilirsiniz, deniz tutmasına karşı hassassanız rüzgarın sakin olduğu bir günü seçmenizi tavsiye ederim.
