Balkan Savaşları, Balkanlardaki Osmanlı egemenliğine son vermek için birleşen Sırbistan, Bulgaristan, Yunanistan ve Karadağ, cephanesiz ve yorgun Osmanlı ordusuna saldırmasıyla başlamıştır.

Balkan Savaşları’nın çıkmasıyla Şükrü Paşa, Edirne Müstahkem Mevkii Komutanlığı’na tayin edilmiş ve olası bir Edirne kuşatılması durumunda şehri 50 gün savunması emredilmiştir. Bulgar ordusunun geri çekileceği ya da İstanbul’dan destek askerlerin geleceği öngörülmüş olmasına rağmen 50 günün sonunda bu iki seçenek de gerçekleşmemişti. Şükrü Paşa, Bulgar ve Sırp saldırılarına 5 ay 5 gün boyunca dayanmış ve üstün bir direniş göstermiştir.

sukru pasa aniti 2 400x266
sukru pasa aniti 400x266

Cephanesiz, yorgun ve aç kalan ordu, bağırsaklara zarar verdiğini bile bile, aç kalmamak için kumlu ekmek yemeğe başlamıştı.

Belediye Meclisi Sıhhat Müdürü’nün karşı çıkmasına rağmen bugünden itibaren, ekmeğe %10 kum ilavesine karar vermiş, aç millet dişler arasında gıcırdayan ekmek yemeğe başlamıştı…

sukru pasa askerleri 400x266
sukru pasa askerleri 2 400x266

Öyle ki zaman zaman ekmeklere süpürge tohumu ve kuş yemi ilave ediliyordu. Açlıktan bir deri bir kemik kalan atlar da ölmeden kesiliyor, etleri askerlere dağıtılıyordu. Açlıktan ölmemek için herkes buna katlanıyordu.

sukru pasa muzesi hastalari 400x266
sukru pasa muzesi hastalari 2 400x266

O tarihten sonra Edirne Müdafii olarak anılan Şükrü Paşa, savaş sonunda teslim olmak zorunda kalsa da, Şükrü Paşa’nın Edirne savunması tüm İstanbul’da olmasa bile tüm dünyada büyük yankı uyandırdı. Birçok uluslararası medya kuruluşu, Şükrü Paşa’dan ve savunmasından övgüyle bahsetmiştir.

Düşman, hatları geçtikten sonra ölürsem, kendimi şehit kabul etmiyorum. Beni mezara koymayın! Etimi, itler ve kuşlar, çeke çeke yesinler. Fakat müdafaa hattımız, bozulmadan şehit olursam; kefenim, lifim ve sabunum çantamdadır. Beni bu mahale gömeceksiniz ve gelen nesiller, üzerime bir abide dikeceklerdir!

Edirne’ye adının altın harflerle yazılmasını hakeden Erzurum’lu Şükrü Paşa anıtı 1998 yılında Prof. Tankut Öktem tarafından yapımına başlanmış, 4 ayda tamamlanarak bugünkü halini almış, ardından İstanbul’da bulunan Mehmet Şükrü Paşa’nın naaşı, anıt mezara nakledilmiştir.

Anıtın arkasında yer alan Kıyık Tabya, günümüzde Balkan Savaşı Müzesi olarak kullanılıyor. Edirne’nin savunulmasında önemli rol oynayan 30 tabyadan biri olan Kıyık Tabya’nın içinde yer alan müze; Edirna halkı tarafından Türk Silahlı Kuvvetleri’ne bağışlanan belge, silah ve savaş malzemelerinin sergilendiği bir müzedir.

sukru pasa tabyalari 2 400x266
sukru pasa tabyalari 400x266

Ordunun yemek odaları, istirahat ettiği koğuşları, cephane hazırlayan kadınları ve savaş planları yapılan salonları yakından görebilir; savaş topları, yemek listeleri, çeşitli resim ve fotoğraflar ile konu mankenleri ve ses efektleriyle zihninizde dönemin atmosferini canlandırabilirsiniz.

sukru pasa muzesi defter 400x266
sukru pasa askerleri 3 400x266

Şükrü Paşa Anıtı’na ve Balkan Savaş Müzesi’ne giriş ücretsiz. Edirne merkezden 2 kilometrelik bir yolculuktan sonra ulaşabilirsiniz.

Bu makaleyi beğendiniz mi?

Gezilerimizi @rotasenin Instagram hesabından takip edebilir, sorularınız varsa yorum kısmında sorabilirsiniz. Beğendiyseniz aşağıdaki sosyal mecralara tıklayın ve arkadaşlarınızı da bu makaleden haberdar edin. Teşekkürler!