Dünyanın en sağlam yapılarından olan ve aktif olarak faaliyetini sürdüren bir Süryani Ortodoks Manastırı’dır Deyrulzafaran Manastırı. İçeride 18 personel, 3 din adamı ve 20’ye yakın öğrenci olmak üzere 40’a yakın kişi bulunur. Manastırda bulunan öğrenciler, Süryaniler’in – İsa’nın da dili olan – 22 harflik Aramice dilini öğrenmek için buradadırlar.

Milattan önce Güneş Tapınağı olarak kullanılan manastır, Romalılar ile birlikte kale olarak kullanılır. Sonrasında manastıra çevrilen yapı, Mor Şleymun Manastırı, Mor Hananyo Manastırı isimlerinin ardından çevresindeki safran bitkilerinden dolayı Deyrulzafaran Manastırı olarak anılmaya başlanır.

deyrulzafaran ic gorunum 400x266
deyrulzafaran dis gorunum 400x266

Süryaniliğin Oluşumu

Süryaniliğin, iki topluluğun tek bir çatı altında birleşmesi ile ortaya çıktığı düşünülür. Asur’luların egemenliğindeki Aramiler’in, Asurlular ile benzer adetlere ve dine sahip olmaları, bu iki halkın birbirleriyle kaynaşmasına ve zamanla dinsel ağırlıklı bir kültür yaratmalarına vesile olur. Sonrasında halk için Süryani tabiri kullanılmaya başlanır. Buna paralel olarak konuştukları Aramice dilini de Süryanice olarak değiştirirler.

Patrik, Süryani Ortodoks’ların en üst düzey din adamlarına verilen isimdir. Patriklerin bulunduğu manastırlar dini anlamda genel merkez kabul edilirler. Patriklik mertebesinin boşta olduğu durumlarda, metropolitlerden oluşan Kutsal Sinod heyeti taplanır ve karar verdikleri bir kişiyi patrik olarak seçer.

Deyrulzafaran Manastırı 1932 yılına kadar, tam 640 yıl boyunca Süryanilerin Patriklik merkezliği yapmıştır. Sonrasında Humus’ta olan patriklik merkezi, bugün Suriye’nin Şam kentindedir. Mardin’deki Deyrulzafaran Manastırı ise Patrik’ten sonra gelen en yüksek din adamının bulunduğu yer olan metropolit merkez olarak geçer. Türkiye’de 4 tane metropolit merkez bulunur. Şu anda Deyrulzafaran Manastırı’ndaki Süryani Metropoliti Oxford Üniversitesi mezunu Saliba Özmen‘dir.

deyrulzafaran kuyu

Azizlerin Evi

Manastırın mezarlık odasında panzehir anlamına gelen ve hala kullanılan yılan figürü bulunur. Çünkü manastırda bulunan rahipler burayı önceden tıp merkezi olarak kullanmışlar, yani burada sadece din değil, tıp üzerine de eğitim verilirmiş. 14.yy’dan sonra mezar odasına çevrilmiş.

deyrulzafaran azizler evi yilan figuru

Duvarlardaki niş denilen oyukların herbiri kendi içinde birer mezar odası. Bu odada bu mezarlardan toplam 7 tane var ve sadece üst düzey din adamları kalabilir bu mezarlarda. Her mezarın içinde taştan bir sandalye. Hayatını kaybeden din adamlarının naaşları, dini kıyafetleriyle birlikte, İsa Mesih’in Kıyamet Günü’nde doğudan gelmesi inancıyla, doğuya bakacak şekilde oturtulurlar. Defin esnasında bir önceki naaş kemikleşmiş olur ve kemikler mezarın kenarına toplanır.

deyrulzafaran azizler evi mezarlik

Bugüne kadar toplamda 52 tane din adamı defnedilmiş, son defin ise 1969 yılında gerçekleşmiş.

Meryem Ana Kilisesi

Manastırda, yılda bir kere, 15 Ağustos Meryem Ana Günü’nde tören yapılan bir kilise bulunur. Meryem Ana Kilisesi.

deyrulzafaran hac isareti

Bu kilisede, eski bir matbaa ile manastırın, sadece kibrit çöpleriyle yapılan ve 3 yılda tamamlanan maketi görülmeye değer. Bu matbaayı, İngiltere’ye yaptığı bir ziyaret sonrasında, 1876 yılında buraya getiren, aynı zamanda burada patriklik yapan 4. Petrus’tur.

deyrulzafaran kibrit copleriyle maket

Güneş Tapınağı

Güneş tapınağı olarak kullanılan bu karanlık odada tek bir pencere bulunur. Bu pencere doğuya bakar. Bu odada güneş ışınlarının girmesiyle kaybolması arasında geçen sürede güneşe tapan insanlar ibadet ederlermiş. Sağda bulunan kuytu bölmede ise insan ya da hayvan kurban ederlermiş. Manastırdaki inşa edilen bu yapının tarihi çok eskilere dayanıyor. En önemli özelliği de sağlamlığı. Yukarı doğru 1.5 metre uzunluğundaki ve yaklaşık bir ton ağırlığındaki taşların birbirlerini sıkıştırması yöntemiyle inşa edilmiş. Herhangi bir malzeme kullanılmadan hazırlanan tavan, V şeklinde oldukları için taşların birbirlerine yaslanmasıyla depremlere karşı zamanla daha da sağlamlaşmıştır.

deyrulzafaran gunes tapinagi

Bu makaleyi beğendiniz mi?

Gezilerimizi @rotasenin Instagram hesabından takip edebilir, sorularınız varsa yorum kısmında sorabilirsiniz. Beğendiyseniz aşağıdaki sosyal mecralara tıklayın ve arkadaşlarınızı da bu makaleden haberdar edin. Teşekkürler!